NYI LYNN SECK 18+ DEN: July 2009

Thursday, July 30, 2009

Survey for Myanmar Blogger 2009

ျမန္မာျပည္မွာ အခ်က္အလက္ အတိအက် ရဖို့ရာ ေတာှေတာှခက္ပါတယ္။ အင္တာနက္ အသံုးျပုသူနဲ့ ဘေလာ့ေတြအေျကာင္း က်ြန္ေတာှတို့ ဒီရပ္ဝန္းကလူေတြေတာင္ ခန့္မွန္းေျခနဲ့ပဲ ေျပာေနရပါတယ္။ ခန့္မွန္းေျခ လုပ္ေနရေတာ့ နိုင္ငံတကာက ေလ့လာသူေတြ သိနိုင္ဖို့ အတိအက်ေရးရာမွာ အခက္အခဲ ေတြ့ျကရပါတယ္။ ျမန္မာဘေလာ့ဂါ ေလာကျကီးဟာ ၂၀၀၇ နွစ္ဆန္းကစျပီး တရွိန္ထိုး တိုးတက္လာလိုက္တာ အခုဆို ေတာှေတာှကို ျကီးထြားစည္ပင္ေနပါျပီ။ ဒါေျကာင့္ ျမန္မာဘေလာ့စစ္တမ္းေလး တစ္ေစာင္ေလာက္ ေကာက္ျကည့္ဖို့ က်ြန္ေတာှ ဒါေလးကို လုပ္ထားလိုက္ပါတယ္။ နိုင္ငံေတာှေတာှမ်ား ဒီလို စစ္တမ္းေလးေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီလိုရွိတဲ့အတြက္ ပညာရွင္ေတြအေနနဲ့ အကဲျဖတ္လို့ ရတယ္။ ခန့္မွန္းလို့ရတယ္။ အနာဂတ္ကို ေမ်ွာှျကည့္လို့ရတယ္။ ဒါေလးကို ကူညီျဖည့္စြက္ေပးျကမယ္ဆိုရင္ က်ြန္ေတာှတို့ ဘေလာှဂါေတြ ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္၊ ဘယ္လို အရာေတြကို က်ြန္ေတာှတို့ စိတ္ဝင္စားတယ္၊ က်ြန္ေတာှတိုပ ဘာေတြ လုပ္ေနျကတယ္ ဆိုတာေတြကို ေလ့လာလို့ ရလာပါလိမ့္မယ္။ အားလံုးအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္။ ဒါေျကာင့္ ဘေလာ့ေရးတဲ့သူ မွန္သမ်ွ ေအာက္က စစ္တမ္းေလးမွာ ကူညီျဖည့္စြက္ေပးပါလို့ အေလးအနက္ ေတာင္းပန္ခ်င္ပါတယ္။ အျခားေသာ ဘေလာ့ဂါမ်ားကိုလည္း လက္ဆင့္ကမ္း မ်ွေဝေပးပါလို့ အကူအညီေတာင္းပါရေစ။

Click here to take Myanmar Blogger Survey 2009

Remark:
1. ဒီစစ္တမ္း ေကာက္ယူမွုဟာ တစ္လတိတိ ျကာျမင့္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဩဂုတ္လကုန္မွာ ဒီစစ္တမ္း ရလာဒ္ကို Analyze လုပ္ျပီး ျပန္လည္ တင္ျပေပးသြားပါမယ္။ အားခ်င္း လုပ္ရတာမို့ ေျဖဆိုရာမွာ အခက္အခဲနဲ့ အဆင္မေျပတာအခ်ို့ ရွိခဲ့ရင္လည္း ေတာင္းပန္ပါတယ္။ အခမဲ့ဆိုျပီး သံုးလိုက္မိတဲ့ Application က အကန့္အသတ္နဲ့ ျဖစ္ေနတာမို့ Upgrade လုပ္ေပးတဲ့ ကိုမင္းေက်ာှကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

2. Data Duplication မျဖစ္ေအာင္က Blog Address ထည့္ေပးမွ ရမွာမို့လို့ အဲဒါေလးေတာ့ ထည့္ေပးျကပါလို့ အကူအညီ ေတာင္းလိုပါတယ္။ အဲဒါနဲ့ပဲ ကြဲျပားမွုကို တိုက္ဆိုင္ စစ္ေဆးနိုင္ပါတယ္။ ဘာ Tracking မွ မပါပါဘူး။ ကိုယ္တိုင္ အဲဒီမွာ အေကာင့္ဖြင့္ျပီး စမ္းသပ္စစ္ေဆးနိုင္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။

Monday, July 27, 2009

English Search Engines' Stop Words

a
able
about
above
abroad
according
accordingly
across
actually
adj
after
afterwards
again
against
ago
ahead
ain't
all
allow
allows
almost
alone
along
alongside
already
also
although
always
am
amid
amidst
among
amongst
an
and
another
any
anybody
anyhow
anyone
anything
anyway
anyways
anywhere
apart
appear
appreciate
appropriate
are
aren't
around
as
a's
aside
ask
asking
associated
at
available
away
awfully
b
back
backward
backwards
be
became
because
become
becomes
becoming
been
before
beforehand
begin
behind
being
believe
below
beside
besides
best
better
between
beyond
both
brief
but
by
c
came
can
cannot
cant
can't
caption
cause
causes
certain
certainly
changes
clearly
c'mon
co
co.
com
come
comes
concerning
consequently
consider
considering
contain
containing
contains
corresponding
could
couldn't
course
c's
currently
d
dare
daren't
definitely
described
despite
did
didn't
different
directly
do
does
doesn't
doing
done
don't
down
downwards
during
e
each
edu
eg
eight
eighty
either
else
elsewhere
end
ending
enough
entirely
especially
et
etc
even
ever
evermore
every
everybody
everyone
everything
everywhere
ex
exactly
example
except
f
fairly
far
farther
few
fewer
fifth
first
five
followed
following
follows
for
forever
former
formerly
forth
forward
found
four
from
further
furthermore
g
get
gets
getting
given
gives
go
goes
going
gone
got
gotten
greetings
h
had
hadn't
half
happens
hardly
has
hasn't
have
haven't
having
he
he'd
he'll
hello
help
hence
her
here
hereafter
hereby
herein
here's
hereupon
hers
herself
he's
hi
him
himself
his
hither
hopefully
how
howbeit
however
hundred
i
i'd
ie
if
ignored
i'll
i'm
immediate
in
inasmuch
inc
inc.
indeed
indicate
indicated
indicates
inner
inside
insofar
instead
into
inward
is
isn't
it
it'd
it'll
its
it's
itself
i've
j
just
k
keep
keeps
kept
know
known
knows
l
last
lately
later
latter
latterly
least
less
lest
let
let's
like
liked
likely
likewise
little
look
looking
looks
low
lower
ltd
m
made
mainly
make
makes
many
may
maybe
mayn't
me
mean
meantime
meanwhile
merely
might
mightn't
mine
minus
miss
more
moreover
most
mostly
mr
mrs
much
must
mustn't
my
myself
n
name
namely
nd
near
nearly
necessary
need
needn't
needs
neither
never
neverf
neverless
nevertheless
new
next
nine
ninety
no
nobody
non
none
nonetheless
noone
no-one
nor
normally
not
nothing
notwithstanding
novel
now
nowhere
o
obviously
of
off
often
oh
ok
okay
old
on
once
one
ones
one's
only
onto
opposite
or
other
others
otherwise
ought
oughtn't
our
ours
ourselves
out
outside
over
overall
own
p
particular
particularly
past
per
perhaps
placed
please
plus
possible
presumably
probably
provided
provides
q
que
quite
qv
r
rather
rd
re
really
reasonably
recent
recently
regarding
regardless
regards
relatively
respectively
right
round
s
said
same
saw
say
saying
says
second
secondly
see
seeing
seem
seemed
seeming
seems
seen
self
selves
sensible
sent
serious
seriously
seven
several
shall
shan't
she
she'd
she'll
she's
should
shouldn't
since
six
so
some
somebody
someday
somehow
someone
something
sometime
sometimes
somewhat
somewhere
soon
sorry
specified
specify
specifying
still
sub
such
sup
sure
t
take
taken
taking
tell
tends
th
than
thank
thanks
thanx
that
that'll
thats
that's
that've
the
their
theirs
them
themselves
then
thence
there
thereafter
thereby
there'd
therefore
therein
there'll
there're
theres
there's
thereupon
there've
these
they
they'd
they'll
they're
they've
thing
things
think
third
thirty
this
thorough
thoroughly
those
though
three
through
throughout
thru
thus
till
to
together
too
took
toward
towards
tried
tries
truly
try
trying
t's
twice
two
u
un
under
underneath
undoing
unfortunately
unless
unlike
unlikely
until
unto
up
upon
upwards
us
use
used
useful
uses
using
usually
v
value
various
versus
very
via
viz
vs
w
want
wants
was
wasn't
way
we
we'd
welcome
well
we'll
went
were
we're
weren't
we've
what
whatever
what'll
what's
what've
when
whence
whenever
where
whereafter
whereas
whereby
wherein
where's
whereupon
wherever
whether
which
whichever
while
whilst
whither
who
who'd
whoever
whole
who'll
whom
whomever
who's
whose
why
will
willing
wish
with
within
without
wonder
won't
would
wouldn't
x
y
yes
yet
you
you'd
you'll
your
you're
yours
yourself
yourselves
you've
z
zero

ပ်င္းလို့ ေလ်ွာက္ေရးေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါက English Language Search Engine ေတြမွာ Neglect လုပ္ထားတဲ့ Stop Words ေတြပါ။ Searching လုပ္တဲ့အခါ ဒီစာလံုးေတြကို ေယဘုယ် ထည့္သြင္း ရွာေဖြျခင္း မျပုဘူး ဆိုတဲ့ သေဘာေပါ့။ အဂဿငလိပ္က Space နဲ့ Word ေတြကို ျဖတ္တာမို့ ဒီစာလံုးေတြက သတ္မွတ္ဖို့ လြယ္တယ္။ ျမန္မာမွာက စာလံုးေတြက ဆက္ေနတာမို့ ျမန္မာ Search Engine လုပ္တဲ့အခါ ဘယ္လို စာလံုးေတြကို Stop Word အေနနဲ့ ထားမလဲဆိုတာ စိတ္ဝင္စားဖို့ မေကာင္းဘူးလား။ အဲဒီအခါက်ရင္ အေျခခံအက်ဆံုး Syllable Break ဟာ အေရးအပါဆံုး ျဖစ္လာနိုင္တယ္။

Source: http://www.link-assistant.com/seo-stop-words.html

Introduction to Information Retrieval

Introduction to Information Retrieval
By Christopher D. Manning, Prabhakar Raghavan & Hinrich Schütze
Cambridge University Press 2008
ISBN: 0521865719

Search Engine ေတြ Information Retrieval ေတြအေျကာင္း စိတ္ဝင္စားတဲ့သူေတြ အေနနဲ့ ေဟာဒီစာအုပ္ေလးဟာ အလြန္ပဲ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္။ က်ြန္ေတာှလည္း မေန့ကမွ NTU မွာ PhD Research လုပ္ေနတဲ့ ကိုထြန္းသူရသက္ ညြွန္ျပအျကံေပးလို့ သိခဲ့ရတာ။ ေနာင္တခ်ိန္ ျမန္မာရွာေဖြေရးအင္ဂ်င္ လုပ္မယ့္သူမ်ားအတြက္ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ စာအုပ္ထဲမွာ ေအာက္ပါ အခန္းကဏဿဍေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ အြန္လိုင္းကေန ဖတ္မယ္ဆိုရင္လည္း ရပါတယ္။

Boolean retrieval
The term vocabulary and postings lists
Dictionaries and tolerant retrieval
Index construction
Index compression
Scoring, term weighting and the vector space model
Computing scores in a complete search system
Evaluation in information retrieval
Relevance feedback and query expansion
XML retrieval
Probabilistic information retrieval
Language models for information retrieval
Text classification and Naive Bayes
Vector space classification
Support vector machines and machine learning on documents
Flat clustering
Hierarchical clustering
Matrix decompositions and latent semantic indexing
Web search basics
Web crawling and indexes
Link analysis

Read this book online
Download | Pdf | 5Mb
Source: http://informationretrieval.org

Thursday, July 23, 2009

Lin Yu Tan's Quotations

မနက္ျဖန္ လက္ခ်ာမွာေျပာဖို့ အခ်က္အလက္ေတြ ျပန္ရွာရင္း လြန္ခဲ့တဲ့ ေလးနွစ္ေလာက္က ေရးထားမိတာေလး ျပန္ေတြ့တယ္။ ျပန္ဖတ္ျကည့္ေတာ့လည္း လတ္ဆတ္ေနတုန္းပဲ။ လင္ယုတန္ကို သိခဲ့တာက ကိုျငိမ္းေအးအိမ္ရဲ့ လမ္းေလ်ွာက္ထြက္တဲ့ တိမ္ခိုးေတြ ကဗ်ာေျကာင့္ သိခဲ့တာ။ ဒါနဲ့ သဲျကီးမဲျကီး အင္တာနက္မွာ လင္ယုတန္ အေျကာင္းေတြ ရွာျဖစ္ခဲ့တယ္။

Quotations

A good traveller is one who does not know where he is going to, and a perfect traveller does not know where he came from.

All women's dresses are merely variations on the eternal struggle between admitted desire to dress and the unadmitted desire to undress.

Besides the noble art of getting things done, there is the noble art of leaving things undone. The wisdom of life consists in the elimination of non-essentials.

Hope is like a road in the country; there was never a road, but when many people walk on it, the road comes into existence.

If you can spend a perfectly useless afternoon in a perfectly useless manner, you have learned how to live.

No one realizes how beautiful it is to travel until he comes home and rests his head on his old, familiar pillow.

Our lives are not in the lap of the gods, but in the lap of our cooks.
Society can exist only on the basis that there is some amount of polished lying and that no one says exactly what he thinks.

The wise man reads both books and life itself.

This I conceive to be the chemical function of humor: to change the character of our thought.
Today we are afraid of simple words like goodness and mercy and kindness. We don't believe in the good old words because we don't believe in good old values anymore. And that's why the world is sick.

Where there are too many policemen, there is no liberty. Where there are too many soldiers, there is no peace. Where there are too many lawyers, there is no justice.

Lin Yu Tan

Remark: Repost October 09, 2005

Wednesday, July 22, 2009

Endangered Languages in Myanmar

Unesco ရဲ့ 2009 World’s Languages in Danger Map ထြက္လာပါတယ္။ Ethnologue စာအုပ္အရဆိုရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ဘာသာစကားေပါင္း ၁၁၃မ်ိုး ရွိပါတယ္။ ယူနက္စကိုရဲ့ အဆိုအရ အဲဒီဘာသာစကားေတြ ထဲက ၂ဂမ်ိုးဟာ ေပ်ာက္ကြယ္မယ့္ အနဿတရာယ္နဲ့ ရင္ဆိုင္ေနရပါျပီ။ ဖြန္၊ မလင္း၊ ပ်ူ၊ တမန္ ဘာသာစကား ၄မ်ိုးကေတာ့ လံုးဝေပ်ာက္ကြယ္သြားပါျပီတဲ့။ ျဆာေယာတို့ရဲ့ ေယာစကားလည္း Definitely endangered အဆင့္မွာ ေရာက္ေနပါျပီ။ က်ြန္ေတာှတို့ တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ ဘာသာစကားေတြ မေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းဖို့ လိုအပ္ေနပါျပီ။

List of Endangered languages in Myanmar:

1. Akeu
2. Amok
3. Angku
4. Anung (Myanmar)
5. Bisu
6. Chawte
7. Danaw
8. En
9. Ganan
10. Hpun
11. Kadu
12. Laomian (Myanmar)
13. Malin
14. Mok (Myanmar, Thailand)
15. Moklen
16. Mon
17. Mru
18. Palaung
19. Pale
20. Pyu
21. Riang
22. Rumai
23. Sak (Myanmar)
24. Tailoi
25. Taman
26. Taruang
27. Wa
28. Yaw

Source: Unesco's World's Languages in Danger: Link

Ref: Ethnologue: Languages of Myanmar: Link

Tribes of Burma

Tribes of Burma: Color Illustration

ေတြ့ရခဲတဲ့ ပံုေလးေတြပါ။ South East Asia Digital Library မွာ Tribes of Burma ဆိုျပီး လွတပတ ပံုေလးေတြေတြ့လို့ ဝါသနာပါသူေတြအတြက္ PDF လုပ္ျပီး ျပန္တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ၁၉၀၀ ခုနွစ္ဝန္းက်င္က လက္ရာလို့ ဆိုပါတယ္။ Northern Illinois University Libraries ရဲ့ Special Collections ပါတဲ့။ သူ့ဆိုဒ္က ပံုေတြက DJVU ဆိုတဲ့ ေဖာှမတ္နဲ့ ျပပါတယ္။ အဲဒါကို ျကည့္ခ်င္ရင္ ကိုယ့္စက္ထဲမွာ DJVU Plugin ကိုသြင္းရပါမယ္။ တစ္ပံုခ်င္း ဆို ကရိကထ မ်ားေနမွာစိုးလို့ ေပါင္းခ်ုပ္ထားလိုက္တယ္။ အျခား ျမန္မာ့ေရွးေဟာင္း ပံုေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။ Search ေနရာမွာ Burma လို့ရိုက္ျပီး ရွာျကည့္လိုက္ပါ။

Download: Tribes of Burma | PDF | 4.9 Mb
Source: Southeast Asia Digital Library

Remark: Tribes ေတြအေျကာင္း စိတ္ဝင္စားတယ္ဆိုရင္ ၁၉၁၀ တုန္းက ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ C. C. LOWIS, I.C.S. ရဲ့ Tribes of Burma ဆိုတဲ့ စာအုပ္လည္း ဝီကီေပါှမွာ ရွိေနပါတယ္။ ဝီကီပီးဒီးယားေပါှက ဟာကေတာ့ စကန္ဖတ္ထားတာ။ Wiki Source မွာေတာ့ Digitize လုပ္ျပီးသား စာသားအေနနဲ့ ရနိုင္ပါတယ္။ [Ref] ျမန္မာ့ေဟာှတယ္နွင့္ ခရီးသြားက တင္ထားတဲ့ ဝဘ္ဆိုဒ္မွာေတာ့ ျမန္မာတိုင္းရင္းသား ၁၃၅မ်ိုး ရွိတယ္လို့ ဆိုပါတယ္။ [Ref]

Tuesday, July 21, 2009

President Barack Obama and Mayara Tavares

အင္တာနက္ေပါှမွာ ေခတ္စားေနတဲ့ အေမရိကန္ သမဿမတ အိုဘားမားရဲ့ လ်ွပ္တျပက္ ဓာတ္ပံုေလးပါ။ ဆာကိုဇီရဲ့ ခပ္ျပံုးျပံုး မ်က္နွာျကီးကေတာ့ အဆစ္ေပါ့ခင္ဗ်ာ။ အနွီေကာင္မေလးရဲ့ နာမည္က Mayara Tavares ျဖစ္ပါသတဲ့။ အသက္က ၁၆နွစ္ ဘရာဇီး ေက်ာင္းသူေလးပါတဲ့။ ဓာတ္ပံုေလးက အသက္ဝင္လြန္းလို့ အမွတ္တရအျဖစ္ သိမ္းထားလိုက္ပါေျကာင္း။ (ေနာက္ဆံုးရ သတင္းမ်ားအရ မစဿစတာအိုဘားမား ျကည့္ေနတာ ေကာင္မေလးေျခေထာက္ေဘး ဓာတ္ပံုရဲ့ ဘယ္ဘက္ေအာက္ အစြန္းမွာ ရွိေနတဲ့ အျဖူေရာင္ ဖိနပ္ကို ျဖစ္ပါတယ္တဲ့)

Sunday, July 19, 2009

Population of Myanmar 2006-2007

Population of Myanmar 2006-2007

Update!

မေန့က က်ြန္ေတာှ ေလာေလာနဲ့ တင္လိုက္မိတဲ့ Population by State & Division and Sex မွာ အမွားအယြင္း နဲနဲ ပါသြားတဲ့အတြက္ ေတာင္းပန္ခ်င္တယ္။ စာေလးနဲနဲ မွားရိုက္လိုက္မိတာက လူဦးေရ သိန္းဂဏန္းေလာက္ ပိုထြက္သြားတယ္။ မြန္ျပည္နယ္နဲ့ ခ်င္းျပည္နယ္က အခ်က္အလက္တခ်ို့ မွားသြားပါတယ္။ (မိုးေတြ တအားရြာေနေပမယ့္ ခုထိမီးမလာေသးလို့ LED ဖန္ေခ်ာင္းေလးနဲ့ မလင္းတလင္း ရိုက္ရတာေျကာင့္လည္း ပါပါလိမ့္မယ္။ ဆင္ေျခ) ေနာက္ပိုင္း ေဒတာေတြမွာေတာ့ အမွားအယြင္းကင္းကင္း ျဖစ္နိုင္ေအာင္ လုပ္ထားပါတယ္။ ကြန္မန့္ထဲမွာ ကိုဝီရွီမီ ေျပာထားတာတဲ့ အသက္အလိုက္ လူဦးေရဇယားကို ျပန္စစ္ထားပါတယ္။ အဲဒီမွာ အမွားမပါပါဘူး။ ျမန္မာျပည္မွာ အသက္ျကီးလာေလေလ လူဦးေရ နည္းသြားေလေလပါပဲ။ ေနာက္ထပ္လည္း သိပ္စိတ္ဝင္စရာေကာင္းတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို တင္ျပေပးသြားပါဦးမယ္။

Myanmar Statistical Year Book 2007 ထြက္လာေတာ့ ေျပးဝယ္လိုက္ပါတယ္။ စာအုပ္အျပင္ စီဒီဗားရွင္းလည္း ရွိတယ္။ ဘာယူယူ ၈၀၀၀ မို့လို့ စာအုပ္ပဲ ယူလာခဲ့တယ္။ က်ြန္ေတာှ့အတြက္ေတာ့ ဒီကိန္းဂဏန္းေတြဟာ စိတ္ဝင္စားစရာ အတိပါပဲ။ သခဿင်ာကိုလည္း စိတ္မဝင္စား၊ စီးပြားေရးလည္း စိတ္မဝင္စားေပမယ့္ ဒီကိန္းဂဏန္းေတြကို ျကည့္ျပီး ဆက္စပ္ စဉ္းစားျကည့္ ရတာမ်ိုးကိုေတာ့ အထူးပဲ စိတ္ဝင္စားမိျပန္တယ္။ စာအုပ္ထဲက အခ်က္အလက္တခ်ို့ကို ကူးယူျပီး ကြန္ပ်ူတာနဲ့ Analyze လုပ္ျကည့္ပါတယ္။ အာရံုက်တာေလးေတြကို Chart ေလးေတြ လုပ္ထားျဖစ္တာ ေဝမ်ွလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ ၂၀၀၆-၂၀၀၇ လူဦးေရဟာ 56515000 ျဖစ္တာမို့ လူဦးေရ တိုးနွုန္း ၂.၀၅နဲ့ တြက္ျကည့္ရင္ ၂၀၁ဝမွာ သန္းေျခာက္ဆယ္ ျပည့္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မနဿတေလးက လူဦးေရ အမ်ားဆံုးနဲ့ ရတနာပံုFC လိုပဲ ဗိုလ္စြဲေနပါတယ္ (ေဆြမ်ိုးေပါက္ေဖာှေတြမ်ား မ်ားေနသလားလို့)။ ကယားျပည္နယ္ကေတာ့ လူဦးေရ အနည္းဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ အမ်ိုးသမီး အမ်ားဆံုးမွာလည္း မနဿတေလးက ဗိုလ္စြဲပါတယ္။ ကယား၊ မြန္၊ ပဲခူး၊ ရွမ္း၊ ဧရာဝတီေဒသေတြမွာ ေယာက္်ားဦးေရဟာ မိန္းမဦးေရထက္ မ်ားတာကို ေတြ့ရတယ္။ က်န္ေဒသေတြမွာေတာ့ မိန္းမက မ်ားပါတယ္။ ေယာက္်ားမိန္းမ ဦးေရ ကြာျခားခ်က္မွာေတာ့ သိပ္ကြာျခားတာ မေတြ့ရပါဘူး။ ဒါက ျပည္နယ္၊ တိုင္းအလိုက္ လူဦးေရ ဇယားပါ။

ေနာက္တစ္ခုက အသက္အရြယ္အလိုက္ လူဦးေရပါ။ ေမြးစကေလး အမ်ားဆံုးဆိုတာ သိပ္မထူးဆန္းေပမယ့္ အသက္ ျကီးလာေလေလ လူဦးေရ နည္းလာေလေလ ျဖစ္ေနတာက ထူးဆန္းတယ္လို့ ထင္မိတယ္။ သူမ်ားနိုင္ငံေတြေရာ အဲလိုပဲလားလို့ စဉ္းစားမိတယ္။ ငယ္ငယ္တုန္းက ကြန္တိုေျမပံု သင္ရသလိုမ်ိုး ဘာေတြ့လို့ ဘာျဖစ္တယ္ ဆိုတာမ်ိုး ေလ့လာျကည့္မယ္ဆိုရင္ စိတ္ဝင္စားစရာပါ။ ဘာရယ္မဟုတ္ပါဘူး။ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္ေတြ လိုအပ္သူမ်ားရွိရင္ အလြယ္တကူ ကိုးကားနိုင္ေအာင္လို့ပါ။

Population of Myanmar by States & Divisions and Sex (2006 Oct 1)

Population of Myanmar by Age Group and Sex (2006 Oct 1)

Remark: Data extracted from Statistical Yearbook 2007 by Central Statistical Organization, Ministry of National Planning and Economic Development.

Ethnologue: Languages of Myanmar

Ethnologue: Languages of the world
M. Paul Lewis
ISBN-13
978-1-55671-216-6
ISBN-10
1-55671-216-2
Year of publication
2009
Pages
1248
Price: $100.00

SIL ကေန ထုတ္တဲ့ Ethnologue: Languages of the world ဆိုတဲ့ စာအုပ္ ဆယ့္ေျခာက္ျကိမ္ေျမာက္ ထြက္လာတာ ေတြ့ရပါတယ္။ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံခ်င္းစီရဲ့ ဘာသာစကားမ်ိုးစံုကို စနစ္တက် စုစည္းေပးထားတဲ့၊ နိုင္ငံတကာ ပညာရွင္ေတြ အားလံုး လက္ကိုင္ထားရတဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာရွိတဲ့ တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားေတြ အေျကာင္းကိုလည္း ေျခေျချမစ္ျမစ္ သိရတာမို့ အလြန္ေကာင္းမြန္တဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ ျဖစ္တယ္လို့ လက္တို့ခ်င္ပါတယ္။ (က်ြန္ေတာှ့ဆီမွာေတာ့ 15th Version ပဲရွိတယ္။ ဒါေတာင္ စကဿငာပူက သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္ ေက်းဇူးေျကာင့္ ရထားတာမို့ သူ့ကိုလည္း အထူးပဲ ေက်းဇူးတင္ရပါတယ္)

Features

6,909 language descriptions organized by continent and country
41,186 primary names, alternate names, and dialect names
208 color maps showing location and distribution of languages
Unique three-letter identifier for each language from the International Standard ISO 639-3
Statistical summaries with numerical tabulations of living languages and number of speakers by continent, by language size, by language family, and by country
Quality 7"x10" hardbound single volume

Languages of Myanmar

Union of Myanmar, Pyeidaungzu Myanma Naingngandaw. Formerly Burma. 47,967,000. Tibeto-Burman speakers: 78% of the population, Daic languages 10%, Austro-Asiatic languages 7%, Hmong-Mien languages 6,000 (1991 J. Matisoff). National or official language: Burmese. Literacy rate: 66%–78%; 79% over 15 years old (1991). Immigrant languages: Bisu, Eastern Tamang, Iu Mien, Malay (21,000), Sylheti. Also includes Chinese (1,015,000), Malay (21,000), and languages of Bangladesh and India (500,000). Information mainly from R. Burling 2003; D. Bradley 1997; B. Comrie 1987; A. Hale 1982; R. Jones 1988; F. Lebar, G. Hickey, J. Musgrave 1964; J. Matisoff, S. Baron and J. Lowe 1996. Blind population: 214,440. Deaf population: 2,684,514. Deaf institutions: 2. The number of individual languages listed for Myanmar is 113. Of those, 111 are living languages and 2 have no known speakers.

Achang
Akeu
Akha
Anal
Anu
Bishnupriya
Blang
Burmese
Chak
Chaungtha
Chin, Asho
Chin, Bawm
Chin, Bualkhaw
Chin, Chinbon
Chin, Daai
Chin, Falam
Chin, Haka
Chin, Khumi
Chin, Khumi Awa
Chin, Mara
Chin, Mro
Chin, Mün
Chin, Ngawn
Chin, Paite
Chin, Senthang
Chin, Siyin
Chin, Tawr
Chin, Tedim
Chin, Thado
Chin, Zotung
Danau
Gangte
Hmong Njua
Hpon
Hrangkhol
Intha
Jingpho
Kadu
Karen, Brek
Karen, Bwe
Karen, Geba
Karen, Geko
Karen, Lahta
Karen, Manumanaw
Karen, Paku
Karen, Pa’o
Karen, Pwo Eastern
Karen, Pwo Western
Karen, S’gaw
Karen, Yinbaw
Karen, Yintale
Karen, Zayein
Kayah, Eastern
Kayah, Western
Kayan
Khamti
Khmu
Khün
Kiorr
Lahu
Lahu Shi
Lama
Lamkang
Laopang
Lashi
Lhao Vo
Lisu
Lopi
Lü
Lui
Meitei
Mizo
Moken
Mon
Mru
Naga, Leinong
Naga, Long Phuri
Naga, Makyan
Naga, Para
Naga, Tase
Nga La
Norra
Nung
Palaung, Ruching
Palaung, Rumai
Palaung, Shwe
Pali
Palu
Pankhu
Purum
Pyen
Rakhine
Ralte
Rawang
Riang
Rohingya
Samtao
Sansu
Shan
Tai Loi
Tai Nüa
Taman
Taungyo
Tavoyan
Wa, Parauk
Welaung
Wewaw
Yangbye
Yinchia
Yos
Zaiwa
Zo
Zyphe

စာအုပ္ကို မဝယ္ေသးဘဲ ျမည္းစမ္းျကည့္ဦးမယ္ ဆိုရင္လည္း Online Version အေနနဲ့ ရွိပါတယ္။ [Link: ethnologue] စာအုပ္လို အလြယ္တကူ လွန္ေလွာလို့ မရတာကလြဲလို့ အျပည့္အစံု နီးပါးပါပဲ။ စာအုပ္မွာပါတဲ့ ေျမပံုေတြကိုေတာ့ ဝဘ္ေပါှမွာ ေတြ့ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ တခ်ို့ ဘာသာစကား နာမည္ေတြ ဒီစာအုပ္ထဲမွာ ေတြ့ေတာ့မွ ကိုယ့္နိုင္ငံမွာ ရွိပါလားဆိုတာ သိေတာ့တယ္။ တန္ဖိုး ေဒါှလာ ၁၀၀ ဆိုတာက အနည္းငယ္ မ်ားတယ္လို့ ထင္ရေပမယ့္ ဘာသာစကားကို ဝါသနာပါတဲ့ သူေတြ အေနနဲ့ ဆိုရင္ေတာ့ နွေျမာမယ္ မထင္ပါဘူး။

Friday, July 17, 2009

ေခတ္ေဟာင္း သတင္းစာမ်ားက ေျပာေသာ ၁၂လရာသီ အျဖစ္အပ်က္မ်ား

ေခတ္ေဟာင္း သတင္းစာမ်ားကေျပာေသာ ၁၂လရာသီ အျဖစ္အပ်က္မ်ား
တင္နိုင္တိုး
ပထမအျကိမ္
သူရိယစာေပ
စာမူခြင့္ျပု ၄၀၀၈၉၇၀၈၀၈
၂၀၀၉၊ မတ္လ
၃၅ဝဝက်ပ္

ဇန္နဝါရီလ

ရန္ကုန္တိရစဿဆာန္ဥယ်ာဉ္ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္
နဝမအျကိမ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရး အခမ္းအနားသို့ ေနာက္ဆံုး ဘုရင္ခံေဟာင္း တက္ေရာက္
ေဘာလံုးအသင္းနည္ျပဆရာ ျပန္လည္ထြက္ခြာ
ရန္ကုန္နွင့္ မနဿတေလး စကားေျပာေျကးနန္းျဖင့္ တစ္ျပိုင္နက္ ဆက္သြယ္နိုင္ျပီ
ေရြွစက္ေတာှသြား ေမာှေတာှကားလမ္းသစ္ ေဖာက္လုပ္ေနျပီ
ရာဇဝင္ ဇာတ္ကားမ်ား၌ ဝတ္စားဆင္ယင္မွု တိက်မွန္ကန္ေရး ျကိုးစားသင့္
မင္းကြန္း၌ လူအိုရံု (ဘိုးဘြားရိပ္သာ)ကို စတင္ေဆာက္လုပ္
တရုတ္-ျမန္မာ လမ္းမျကီး စတင္ဖြင့္လွစ္
ယိုးဒယား ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားတစ္ကား ျမန္မာနိုင္ငံ၌ လာေရာက္ရိုက္ကူး
နိေပါဘုရင္၏ လက္ေဆာင္ ျကံ့မကေလး ျမန္မာနိုင္ငံသို့ ေရာက္ရွိ
နယ္ခ်ဲ့ဆန့္က်င္ေရးေခါင္းေဆာင္ ဝန္းသိုေစာှဘြားျကီး ကြယ္လြန္ရွာျပီ
ေတာရိုင္းဆင္မ်ားအား ေမ့ေဆးေသနတ္ျဖင့္ ဖမ္းဆီးနည္းသစ္ စတင္ျပီ
သီေပါဘုရင္၏ သမက္က အဂဿငလိပ္ ဘုရင္ခံကို စိန္ေခါှ
ျမန္မာ့ျကယ္ငါးပြင့္ သေဘဿငာကုမဿပဏီ စတင္တည္ေထာင္
ကမဿဘာတစ္ပတ္ ေျခက်င္လွည့္လည္သူ ရန္ကုန္သို့ ေရာက္ရွိ
ျမန္မာနိုင္ငံ၌ အိနဿဒိယဘာသာျဖင့္ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားတစ္ကား ရိုက္ကူးမည္
လေပါှမွ ယူေဆာင္လာေသာ ေက်ာက္တံုး ရန္ကုန္ျမို့၌ ျပသမည္
ရေသ့ျကီး ဦးခနဿတီ ပ်ံလြန္ေတာှမူျပီ
ကမဿဘာေက်ာှ စာေရးဆရာျကီး ဆမားဆက္ေမာမ္ ရန္ကုန္သို့ ေရာက္ရွိ
မဟာဗနဿဓုလ၏ တပ္သားေဟာင္းျကီး ဆိုသူ ရန္ကုန္သို့ ေရာက္ရွိလာ
ေက်းရြာ ၁၀၀ စုေပါင္း ရွင္ျပုပြဲ က်င္းပ
ေရြွတိဂံုေစတီေတာှအတြင္း တံခါးဖြင့္လွစ္ ရွင္းလင္း

ေဖေဖာှဝါရီလ

ေဖပုရွိန္ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံသို့ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိ
ဆဋဿဌသဂဿငါယနာတင္ပြဲ က်င္းပျပုလုပ္မည့္ လိုဏ္ဂူေတာှ အေဆာက္အအံု အုတ္ျမစ္ခ်
ရာဇဓာတုကလ်ာ၏ ေက်ာက္ပ်ဉ္ကို ေတြ့ျမင္ရာမွ အမ်ိုးသမီးတစ္ဦး ထူးဆန္းစြာ ငိုေျကြး
ဂ်ပန္စစ္ေလ်ာှေျကးအျဖစ္ မီးရထားတြဲ ၁၁၃တြဲ ေပးပို့
ျမန္မာ့စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ျကီး ဆာဦးသြင္ ကြယ္လြန္
ေစာင္းဆရာျကီး ေဒဝဣနဿဒာေမာင္ေမာင္ျကီး ကြယ္လြန္
ခရမ္းေရာင္လြင္ျပင္ ဇာတ္ကားမွ ရုပ္ရွင္မင္းသမီးက ျပည္သူ့ဂ်ာနယ္အား တရားစြဲဆို
ဝိတိုရိယဘုရင္မ ရုပ္တု သံလြင္ျမစ္ အတြင္းသို့ ပစ္ခ်မည္
ျဂိုဟ္ျကီးရွစ္လံုးပူးခ်ိန္ ျမန္မာနိုင္ငံ ျမို့ျကီးမ်ား၌ ပရိတ္ရြတ္
ျပဒါးလင္းဂူ ေလ့လာေရးအဖြဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ တစ္ရပ္ က်င္းပ
ရက္သတဿတ (၁)ပတ္အတြင္း ယာဉ္တိုက္မွု (၁၉)မွု ျဖစ္ပြား
ပညာမင္းျကီးဦးေကာင္း ကာလကတဿတားျမို့၌ ကြယ္လြန္
ဗီယက္နမ္သမဿမတျကီး ဟိုခ်ီမင္း ျမန္မာနိုင္ငံသို့ အလည္အပတ္ ေရာက္ရွိလာ
ျမန္မာ့ လက္ေရြးစင္ ေတာင္တက္သမားမ်ားကို ဟိမဝနဿတာ ေတာင္တက္ေက်ာင္းသို့ ပို့မည္
ျမန္မာနိုင္ငံမွ တီထြင္ေသာ စက္ရုပ္အား ျပည္ေထာင္စုပြဲေတာှ၌ ျပသထား
ပထမဆံုးအျကိမ္ ယိုးဒယား-ျမန္မာ ခ်စ္ျကည္ေရး အေျပးျပိုင္ပြဲ က်င္းပျပုလုပ္
အဖိုးတန္ ျမန္မာ့သစ္ခြပန္းမ်ား နိုင္ငံျခားသို့ တင္ပို့ေရာင္းခ်မည္
မနဿတေလးျပတိုက္မွ နန္းတြင္းပစဿစည္းအခ်ို့ အခိုးခံရ
အင္းဝျမို့ေတာှ နွစ္၆ဝဝျပည့္ အခမ္းအနား က်င္းပမည္
ေက်ာက္ေရာဂါ လံုးဝ ကင္းရွင္းျပီျဖစ္ေျကာင္း ထုတ္ျပန္ေျကညာ
သေဘဿငာ နစ္ျမုပ္မွုကို အခြင့္ေကာင္းယူ၍ လိမ္လည္သူအား ဖမ္းဆီးရမိ

မတ္လ

ေရြွတိဂံုေစတီေတာှ အဂဿငါေထာင့္သို့ က်ားတစ္ေကာင္ တက္ေရာက္
ရုပ္ရွင္မင္းသား ျမင့္စိုးနွင့္ အျခားသံုးဦး မီးရထားေပါှ၌ ရုပ္ရွင္ရိုက္ကူးရာမွ ဒဏ္ရိုက္ခံရ
သံတြဲျမို့အနီး၌ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲမွု ျဖစ္ပြား
ပ်ူ ကေျခသည္ရုပ္မ်ား ျပတိုက္အတြင္းမွ အခိုးခံရ
ဂ်ာမန္-ျမန္မာ အဘိဓာန္ ျပုစုေရး ေကာှမတီ ဖြဲ့စည္း
ကင္းဝန္မင္းျကီးေကာင္းမွု သာကဝန္ေက်ာင္းေတာှ ခ်ိုးဖ်က္ခံရ
ျမန္မာျပည္ စစ္မ်က္နွာ တိုက္ပြဲမ်ားတြင္ သံခ်ပ္ကာကား စတင္ အသံုးျပုျပီ
က်ပ္ျပားစနစ္ လြယ္ကူစြာ အသံုးျပုနိုင္ေစရန္ စီမံေဆာင္ရြက္
ေလွငယ္တစ္စင္းနွင့္ ကမဿဘာလွည့္ေနသူ ျမိတ္ျမို့သို့ ဝင္ေရာက္လာ
ရန္ကုန္ေရာက္ ျဗိတိသ်ွေရငုပ္သေဘဿငာေပါှသို့ သတင္းစာဆရာမ်ားအား ဖိတ္ေခါှျပသ
ရန္ကုန္ျမို့ပတ္ မီးရထားလမ္း ဆက္မိေတာ့မည္
ေကာင္းကင္ေျမတိုင္းလုပ္ငန္း စတုရန္းမိုင္ ရွစ္ေသာင္းေက်ာှ ျပီးစီး
ဘုရင္ခံေဟာင္း ဆာေဂ်ေအေမာင္ျကီး ကြယ္လြန္
ကမဿဘာေအးကုန္းေျမအနီး၌ ငလ်င္တိုင္းထြာစက္ျကီး ေဆာက္လုပ္ တပ္ဆင္မည္
စစ္ေတာင္း တံတားသစ္ျကီး ဖြင့္လွစ္ျပီ
ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ ေတာှလွန္ေရးတြင္ ကြယ္လြန္ခဲ့သူ စစ္သားတစ္ဦး ေတာင္တြင္းျကီး၌ လူဝင္စားျဖစ္လာ
ကမဿဘာ့ကုန္စည္ျပပြဲ၌ ျမန္မာနိုင္ငံမွ သြားေရာက္ျပသ
ျမန္မာတိုင္းရင္းေဆးပညာရွင္မ်ား အစြမ္းေျကာင့္ ၁ဝနွစ္တိုင္ စကားမေျပာနိုင္သူ စကား ျပန္လည္ ေျပာဆိုနိုင္ျပီ
နိုင္ငံေတာှအလံကို အေလးမျပုသူ ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္နွစ္ဦးအား အေရးယူမည္
ဒီဆူဇာကုမဿပဏီ နွစ္ဂဝျပည့္ အခမ္းအနား၌ ျမန္မာလူမ်ိုးတစ္ဦးထံ လုပ္ငန္းမ်ား လြွဲေျပာင္းေပးအပ္
ဓနုျဖူျမို့၌ မဟာဗနဿဓုလေျကးရုပ္ ဖြင့္ပြဲ က်င္းပ
အပိုလို၁၂ အာကာသယာဉ္မွူးမ်ား ရန္ကုန္သို့ အလည္အပတ္ ေရာက္ရွိလာ
သီေပါမင္းလက္ထက္ ျမို့ေတာှဝန္ ေရြွလံဗိုလ္ ကြယ္လြန္
အိနဿဒိယ-ျမန္မာ တယ္လီဖုန္းလိုင္း စတင္ ဖြင့္လွစ္
အိနဿဒိယ-ျမန္မာ ဖက္စပ္ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ရိုက္ကူးေနျပီ
အာလိန္ငါးဆင့္ ဘံုျမင့္ေစတီ ေလယာဉ္လမ္းေျကာင္း မလြတ္၍ မီးနီ ျပထားေပးရန္ ညြွန္ျကား
ပင္စင္ယူရမည့္ အသက္ကို ၅၅နွစ္မွ ၆ဝနွစ္သို့ တိုးျမွင့္လိုက္ျပီ
သမဿမတဟိုတယ္ စတင္ ဖြင့္လွစ္ျပီ
ဧျပီလ
နွင္းဆီကုန္း ဘိုးဘြားရိပ္သာ စတင္ ထူေထာင္
အထူးမင္းျကီး ဗိုလ္စိန္မွန္ ေလယာဉ္ထက္၌ က်ည္သင့္ က်ဆံုး
အိနဿဒိယ အမ်ိုးသား စက္ဘီးပညာရွင္ ရန္ကုန္ျမို့သို့ လာေရာက္ အစြမ္းျပ
ျမန္မာ့ေဆးဝါး ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းစက္ရံုမွ ေျမြဆိပ္ေျဖေဆး ထုတ္လုပ္နိုင္ျပီ
ေတာင္သမန္တံတား ျပင္ဆင္ေဆာက္လုပ္ျပီ
သီေပါမင္း၏ ဒုတိယသမီးေတာှ ကြယ္လြန္
သခဿင်ာပါရမီရွင္ အိနဿဒိယအမ်ိုးသမီး ရန္ကုန္ျမို့သို့ ေရာက္ရွိ
နန္းမေတာှမယ္နု၏ ခ်ိတ္ထမီ ေတာင္တြင္းျကီးျပတိုက္သို့ လာေရာက္ လွူဒါန္း
ခနဿတီးခရိုင္အတြင္း ေက်ာက္စိမ္းေတာင္ငယ္ တစ္ေတာင္ ေတြ့ရွိ
နွစ္ကူးကာလ ဆုေတာင္းပြဲ အခမ္းအနားသို့ ဘာသာေပါင္းစံုမွ ပုဂဿဂိုလ္မ်ား တက္ေရာက္
အေလာင္းမင္းတရားျကီး၏ ဗုဒဿဓရုပ္ပြားေတာှ ရန္ကုန္သို့ ပင့္ေဆာင္ ေရာက္ရွိလာ
ျမန္မာပန္းခ်ီဆရာျကီးတစ္ဦး ဥေရာပ နိုင္ငံမ်ားသို့ ေလ့လာေရးခရီး ထြက္ခြာ
ေရြွတိဂံု ေစတီေတာှ ရင္ျပင္ရွိ ေနာင္ေတာှျကီးေစတီ ထီးေတာှသစ္ တင္လွူမည္
ေအာင္ဆန္းအားကစားျပိုင္ကြင္းတြင္ ေခတ္မီ မီးေမာင္းျကီးမ်ား တပ္မည္
သျကဿငန္ေရ ျဖုန္းတီးမွုေျကာင့္ ကုကဿကိုင္းေရေလွာင္ကန္ ေရနည္းပါး။
အေစာဆံုး ေတြ့ရွိရသည္ဟု ယူဆရသည့္ ခါးပိုက္နွိုက္ သတင္း

ေမလ

ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ပထမဆံုး မီးရထားလမ္း စတင္ဖြင့္လွစ္
သီေပါမင္း၏ သားမက္ျဖစ္သူက ဘိုကျပား အမ်ိုးသမီးနွင့္ ပတ္သက္၍ သက္ဆိုင္ရာသို့ တိုင္ျကား
မဟာမိတ္တပ္မ်ား ရန္ကုန္ဆိပ္ကမ္းသို့ ေရာက္ရွိလာ
နိုင္ငံေတာှလုပ္ျကံမွုျကီးကို ဦးစီးဦးေဆာင္ ျပုခဲ့သူ ဂဠုန္ဦးေစာနွင့္ အေပါင္းအပါတို့အား ျကိုးဒဏ္စီရင္
ေရြွတိဂံုေစတီေတာှသမိုင္း စီနီမာစကုတ္ ဇာတ္ကား ရိုက္ကူးျပီ
ျမန္မာသူနာျပု ဆရာမျကီး ဖေလာရင့္နိုက္တင္ေဂးဆု ရရွိ
စာဆိုေတာှ ရွင္ဥတဿတမေက်ာှ၏ အရိုးအိုးဂူကို ရွာေဖြေတြ့ရွိျပီ
ရုပ္ရွင္မင္းသမီး ေမရီျမင့္ ကြယ္လြန္
ေတာှလွန္ေရးအစိုးရ ဗုဒဿဓသာသနာအဖြဲ့၏ ပထမဆံုး ပိဋကတ္ ျမန္မာျပန္စာေမးပြဲ က်င္းပျပုလုပ္
စစ္ေတြနွင့္ ေက်ာက္ျဖူျမို့တို့၌ ေလမုန္တိုင္း ျပင္းထန္စြာ တိုက္ခတ္
မိုင္တစ္ရာေက်ာှ စက္ဘီးစီးျပိုင္ပြဲ က်င္းပ
ကမဿဘာ့က်န္းမာေရးဆု (ဆာဆာကာဝါဆု)ကို ျမန္မာနိုင္ငံ အရာေတာှျမို့နယ္က ရရွိ
ပဲခူးျမို့၌ ေျမငလ်င္ ျပင္းထန္စြာလွုပ္၍ ေရြွေမာှေဓာေစတီ ျပိုက်ပ်က္စီး
ကမဿဘာေက်ာှ မ်က္မျမင္ စာေရးဆရာမျကီး ရန္ကုန္သို့ ေရာက္ရွိ
ပထမဆံုးအျကိမ္ ေလထီးသင္တန္း ေက်ာင္းဆင္းပြဲ
အာရွအိုလံပစ္ အားကစားပြဲေတာှ ကာလအတြင္း တိုက်ို-ျမန္မာ တယ္လီဖုန္း ဆက္သြယ္ စကားေျပာနိုင္
ေဆးပညာ ဘြဲ့လြန္သင္တန္း ျပည္တြင္း၌ စတင္ဖြင့္လွစ္
စာေရးဆရာျကီး ဒဂုန္ေရြွမ်ွား ကြယ္လြန္
စာေရးဆရာျကီး ဦးလတ္ ကြယ္လြန္ျပီ
စာေရးဆရာျကီး သခင္ကိုယ္ေတာှမွိုင္းက စတာလင္ဆုေငြ တစ္ဝက္ေက်ာှကို ျပန္လည္လွူဒါန္း
ရုရွား-ျမန္မာ ဖက္စပ္ရုပ္ရွင္ျဖစ္ေသာ မဟာဗနဿဓုလ အသံထြက္ဇာတ္ကား ရိုက္ကူးရန္ ေဆြးေနြး
၁၉၅၉ ေမလအတြင္း မွုခင္းမ်ား ေလ်ာ့က်သြား
ပညာေရးတကဿကသိုလ္၌ ကိုယ္တိုင္ယူစားစနစ္ စမ္းသပ္ေအာင္ျမင္
ဆရာေတာှ ဦးဥတဿတမ၏ လက္ေရးစာမူနွင့္ ဂုဏ္ျပုေဆာင္းပါး ဓာတ္ပံုမ်ား အမ်ိုးသား စာျကည့္တိုက္၌ ျပသမည္
ပ်ဉ္းမနား-ေတာင္တြင္းျကီး မီးရထားလမ္းသစ္ စတင္ဖြင့္လွစ္
မနဿတေလးျမို့၌ နွစ္တစ္ရာျပည့္ပြဲေတာှ က်င္းပျပုလုပ္
ဘိုးေတာှေအာင္မင္းေခါင္ဆိုသူ ျပန္ေပးဆြဲခံရ
က်ိုကဿကစံေစတီေတာှ၌ ေရာင္ျခည္ေတာှမ်ား ကြန့္ျမူးလ်က္ရွိရာ မယံုျကည္သူမ်ားအား လက္ေတြ့ တက္ေရာက္ စစ္ေဆးခြင့္ျပု

ဇြန္လ

ေခတ္စမ္းစာေရးဆရာျကီး သိပဿပံေမာင္ဝ ကြယ္လြန္
ရန္ကုန္ဘူတာျကီး တည္ေဆာက္ျပီးစီး
ပုပဿပါးနယ္တစ္ဝိုက္၌ သစ္ပင္မ်ား ခုတ္လွဲျခင္း မျပုရန္ အမိန့္ထုတ္ျပန္
ဘုရားဖူး အထူးမီးရထားတြဲ ငွားရမ္းနိုင္ျပီ
ျမန္မာျပည္ မီးရထားရာဇဝင္၌ ပထမဆံုးေသာ ရထားဝင္ရိုးက်ိုးမွု ျဖစ္ပြား
ပ်ူအကဿခရာစာတန္းပါ ဘုရားခုနစ္ဆူ ေတာင္တြင္းျကီးျပတိုက္သို့ လွူဒါန္း
ေရြွတေလးအမည္ခံ ကာတြန္းဦးဘကေလး ကြယ္လြန္
ပထမဆံုး အမ်ိုးသမီးတပ္ခြဲ သင္တန္းဆင္းပြဲအခမ္းအနား က်င္းပျပုလုပ္
စေလဦးပုည၏ နွစ္တစ္ရာ့ငါးဆယ္ျပည့္ေမြးေန့ ကမဿဘာအရပ္ရပ္၌ က်င္းပျပုလုပ္မည္။
သီေပါျမို့အနီး၌ ေဂါှဒန္ေက်ာက္တန္းျကီး ေတြ့ရွိ
အသံနွင့္လက္ အာမခံ ထားရွိရန္ ပန္းခ်ီဆရာ၊ ရုပ္ရွင္မင္းသမီးနွင့္ အဆိုေတာှမ်ား ကမ္းလွမ္း
အဂဿငလန္နိုင္ငံမွ ဗုဒဿဓရုပ္ပြားေတာှတစ္ဆူ ရန္ကုန္သို့ ေရာက္ရွိလာ
စစ္အတြင္းက က်န္ရစ္ေသာ ဂ်ပန္သံုးဦးအား ဆယ္နွစ္ျကာမွ ျပန္လည္ေတြ့ရွိ
ပထမဆံုး ေဆးေရာင္စံု ျမန္မာရုပ္ရွင္ဇာတ္ကား စတင္ျပသ
ျမင္းျခံျမို့၌ ကြမ္းယာဆိုင္မ်ား ကြမ္းယာေရာင္းျခင္း ခြင့္မျပု
ေအာင္ေတဇသေဘဿငာျကီး မုန္တိုင္းမိ၍ နစ္ျမုပ္သြား
နယ္ခ်ဲ့ဆန့္က်င္ေရးေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ဗ်ိုင္းျကီး၊ ဗိုလ္ဗ်ိုင္းေလးတို့၏ အုတ္ဂူမ်ား ဖယ္ရွားရန္ စီစဉ္မွုကို ကန့္ကြက္
ျမန္မာျပည္ အမ်ိုးသား အေပ်ာှတမ္းရဲတပ္ဖြဲ့ စတင္ဖြဲ့စည္း
အလိုအေလ်ာက္ မီးေတာက္သည့္ ေက်ာက္ခဲအား စမ္းသပ္ရန္ ဓာတုေဗဒဌာနသို့ ေပးပို့
ရန္ကုန္တိုက္ခန္းမ်ားအေပါှ ေရမတက္မွုကို စစ္ေဆးရာမွ စစ္အတြင္းက ဗံုးက်၍ ေရပိုက္ ေပါက္ေနသည္ကို ေတြ့ရွိ
မင္းတုန္းမင္း၏ ေနာက္ဆံုးသားေတာှ ကြယ္လြန္
ေရြွတိဂံုေစတီ၌ ထီးေတာှသစ္ လွူမည္
ကမဿဘာေပါှတြင္ ပထမဆံုးေသာ ေလယာဉ္ျပန္ေပးဆြဲမွု ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ျဖစ္ပြား

ဇူလိုင္လ

ျမန္မာသတင္းစာပါ မင္းလက္ဝါး သတင္း
တစ္နာရီ ေရဂါလံတစ္ေထာင္ေက်ာှထြက္ေသာ အဝီစိတြင္း ရန္ကုန္ွု တူးေဖာှေအာင္ျမင္
သီေပါမင္းနွင့္ ေက်ာင္းေနဖက္ ဆရာေတာှျကီး အပါအဝင္ သက္ျကီးရြယ္အိုမ်ားအား ပူေဇာှကန္ေတာ့
နွစ္၅ဝအတြင္း ရဲအုပ္သင္တန္းသို့ ပထမဆံုးအျကိမ္အျဖစ္ အမ်ိုးသမီးမ်ား တက္ေရာက္
ဖရင္းရွစ္(၇) အာကာသယာဉ္ ရန္ကုန္ျမို့၌ ျပသမည္
မနန္းစိုး၊ မနန္းစံ အျမြွာညီအစ္မအား ခြဲစိတ္ကုသ
အစိုးရေဆးရံုမ်ား၌ အခမဲ့ေဆးကုသခြင့္ ျပုျပီ
ေလရူးသုန္သုန္ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားနွင့္ ပတ္သက္၍ မူပိုင္ခြင့္ကိစဿစ ျဖစ္ပြါး
ေလယာဉ္ကြင္းထဲ၌ ေလယာဉ္ပ်ံနွင့္စက္ဘီး တိုက္မွု ျဖစ္ပြါး
ျမန္မာဇာတ္မင္းသားမ်ား ရုပ္ရွင္ရိုက္ကူးမွု မ်ားျပားလာ
ပုဂံ၌ ငလ်င္ ျပင္းထန္စြာလွုပ္မွုေျကာင့္ ဘုရား၊ ပုထိုးမ်ား ျပိုပ်က္
နိုင္ငံေတာှလုပ္ျကံမွု ျဖစ္ပြားစဉ္အတြင္း လြတ္ေျမာက္သြားသူအခ်ို့ ရွိခဲ့
တို့ဗမာသီခ်င္းကို ေတးေရးစပ္သူကိုယ္တိုင္ ပရိသတ္နွင့္အတူ ပထမဆံုးအျကိမ္ သီဆို
ဘီေအေအကြင္း၌ ပထမဆံုးအျကိမ္ အမ်ိုးသမီးေဘာလံုးပြဲ က်င္းပျပုလုပ္
မနဿတေလးျမို့၌ ပရိယတဿတိသာသနဟိတ သာသနဗိမာန္ေတာှျကီး ဖြင့္လွစ္
ငလ်င္ ျပင္းထန္စြာလွုပ္စဉ္အတြင္း မိခင္နွစ္ဦးမွ ကေလးမ်ား ဖြားျမင္
တရုတ္နိုင္ငံသို့ ေခတဿတ ေပးပို့မည့္ တိရစဿဆာန္ေလးမ်ား ေလယာဉ္ေစာင့္ရင္း ရန္ကုန္၌ ေခတဿတ နားခို
ျမန္မာျပည္ကုန္သည္ျကီးမ်ားအသင္း နာမည္ ေျပာင္းလဲ ေခါှေဝါှ
ျမန္မာအမ်ိုးသမီးတစ္ဦးက ပထမဆံုး စက္မဲ့ေလယာဉ္ စီးနင္းျပ
ေရွးျမန္မာအေျမာက္ေသနတ္ ေျခာက္လက္အား အခမ္းအနားျဖင့္ လြွဲေျပာင္းေပးအပ္
ကမဿဘာ့သစ္ပင္စိုက္ပ်ိုးေသာေန့အခမ္းအနား ျမန္မာနိုင္ငံ ျမို့ျကီးမ်ား၌ တစ္ျပိုင္နက္ က်င္းပ
က်ိုက္ေဒးယံုေစတီေဟာင္း ေနရာမွ ဆင္းတုေတာှ တူးေဖာှရရွိ
စုန္း၊ ကေဝနွင့္ သရဲရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမ်ား ထုတ္လုပ္ျပသခြင့္ မျပုေတာ့
ျမန္မာဆပ္ကပ္အဖြဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတစ္ရပ္ ျပုလုပ္
ရာဇဝင္ေနာက္ခံဝတဿထုေရး ဆရာျကီးေရြွစျကာဦးစိုးျမင့္ ကြယ္လြန္

ဩဂုတ္လ

ဂ်ပန္ေခတ္တြင္ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္တို့က ျမန္မာနိုင္ငံအား လြတ္လပ္ေရး ေျကညာ
စာေရးဆရာျကီး မဟာေဆြ ကြယ္လြန္
ရုရွားပရာဗဒါသတင္းေထာက္ ထားဝယ္ျမို့ ေမာင္းမကန္သို့ ေရာက္ရွိလာ
ဓနုျဖူ၌ စိုက္ထူရန္ မဟာဗနဿဓုလေျကးသြန္းရုပ္ ေရြးခ်ယ္
ေအာှတိုမစ္တစ္ အခ်က္ျပမီးပြိုင့္ စတင္ဖြင့္လွစ္
ဗိုလ္မွူးျကီးဟရန္သီယို တိုင္းျပည္တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ရင္း က်ဆံုးသြား
ဧရာဝတီျမစ္ေရျကီးမွုေျကာင့္ သာရေဝါေရကာတာ က်ိုးေပါက္
ျမန္မာလူမ်ိုးမ်ားထဲမွ ပထမဆံုး သေဘဿငာကပဿပတိန္ ခန့္အပ္ခံရ
သံုးနွစ္ေက်ာှျကာ အစာေရစာ မစားဘဲ အာဟာရသိဒဿဓိ ျပီးေျမာက္ေနသူတစ္ဦး ေတြ့ရွိရ
ပန္းကန္ျပားပ်ံဟု ယူဆရသည့္ အရာတစ္ခု ျဖတ္သန္းသြားသည္ကို ျမို့ျကီးအခ်ို့မွ ျမင္ေတြ့ရ
မဟာျမိုင္ေတာနက္ျကီး အတြင္း၌ ေရွးေဟာင္းေက်ာက္တိုင္မ်ား ေတြ့ရွိရ
သိျကားမင္း၏ ေရြွေပလြွာေျကာင့္ မုဒံုျမို့မွ ပံုနွိပ္တိုက္မ်ား ဝင္ေငြေကာင္း
ျမန္မာနိုင္ငံ ဘာသာျပန္စာေပအသင္း စတင္ဖြဲ့စည္း
မာယာျကာျခည္ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ကေမဿဘာဒီးယားက ဝယ္ယူမည္
ဟီရိုရွီးမားေန့ အခမ္းအနား ဦးဘရီဇရပ္၌ က်င္းပမည္
ထူးဆန္းေသာ နြားကေလးအား တိရစဿဆာန္ရံုသို့ ေပးပို့လွူဒါန္း
ဆရာျကီးေရြွဥေဒါင္း ကြယ္လြန္ရွာျပီ
အသက္၁၃ဝနွစ္အရြယ္ရွိ အဘြားအိုတစ္ဦးအား ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ေတြ့ရွိရ
လန္ဒန္ျပတိုက္မွ အဖိုးတန္ေရြွေပလြွာမ်ား မိုကဿကရိုဖလင္ ရိုက္ကူးေပးပို့
မနဿတေလးေဈးခ်ိုေတာှ နာရီစင္ျကီး ေလးမ်က္နွာမွ အခ်ိန္သံုးမ်ိုး ျပေန
ေတာင္ေပါှေဒသ၌ မျကံုစဖူး ေရျကီးမွု ျဖစ္ပြါး
စည္းကမ္းမဲ့ လမ္းျဖတ္ကူးသူမ်ားအား ပထမဆံုးအျကိမ္အျဖစ္ စတင္ အေရးယူ
မီးရထား ေျကးနန္းဌာနမွ ျမန္မာစာကို အသံုးျပုေတာ့မည္
ရန္ကုန္ျမို့ ျကည့္ျမင္တိုင္ျမို့နယ္၌ မ်က္မျမင္ေက်ာင္း စတင္ တည္ေထာင္
ျမန္မာ့ဂီတေလာကတြင္ ထင္ရွားသည့္ အဆိုေတာှ ဦးျမျကီး ကြယ္လြန္
အေလာင္းမင္းတရားျကီး စခန္းခ်ခဲ့ေသာ ေနရာ၌ ေျကးေမာင္းျကီး ေတြ့ရွိ
ပုဂံ ေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ား လာေရာက္ဖူးေျမာှနိုင္ရန္ ေလယာဉ္ကြင္း တည္ေဆာက္မည္
ရုရွားနိုင္ငံေရာက္ အယ္လ္စင္ကီ လူငယ္ပြဲေတာှတက္ ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ့က အာကာသယာဉ္မွူးသို့ ဂုဏ္ျပုေတး သီဆို အသံလြွင့္
နယ္ျခားေဒသ ျမဝတီျမို့၌ မီးသတ္အဖြဲ့ စတင္ေပါှေပါက္လာ

စက္တင္ဘာလ

ပုသိမ္ ေရေဘးရံပံုေငြအတြက္ ရုပ္ရွင္ ျပသ
ေတာင္ျပုန္းမင္းနွစ္ပါး ၁၄နွစ္ျကာ ခ်ိုးေရေတာှ သံုးမသြားနိုင္
ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသား ၁၆၅ဦး ျမန္မာ့ရိုးရာနာမည္မ်ား ေျပာင္းလဲ
တမန္ေတာှေမြးေန့ အခမ္းအနား ေအာင္ဆန္းအားကစားျပိုင္ကြင္း၌ က်င္းပ
ရုပ္စံုသဘင္ မတိမ္ေကာေစေရးအတြက္ ပန္တ်ာေက်ာင္းမ်ားတြင္ သင္ျကားေပးရန္ ေဆြးေနြး
ပထမဆံုးအျကိမ္ ေဘာလံုးဒိုင္လူျကီးေအာင္လက္မွတ္ ေပးပြဲ က်င္းပ
ခါခါဘိုရာဇီေတာင္ထိပ္သို့ ေအာင္ျမင္စြာ တက္ေရာက္နိုင္ျပီ
လင္းပင္မင္းသားျကီးသားေတာှ လုပ္ျကံခံရ
ေရးျမို့နယ္အတြင္း ထူးဆန္းေသာ ပါဠိဘာသာစကားေျပာ အမ်ိုးသမီးတစ္ဦး ေပါှေပါက္
ဦးဝိစာရ အထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္တိုင္ဖြင့္ပြဲအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေရး ေကာှမတီတစ္ရပ္ ဖြဲ့စည္း
ျမိတ္ခရိုင္ ေတာနက္အတြင္း၌ ထူးဆန္းေသာ ေက်းရြာတစ္ရြာ ေတြ့ရွိ
ေန့ခ်င္းျပီး စာသိမ္း၊ ေငြသိမ္းစနစ္ စတင္ေတာ့မည္
မနဿတေလးတကဿကသိုလ္ သမိုင္းပါေမာကဿခ ေဒါက္တာသန္းထြန္းနွင့္အဖြဲ့ ကရင္တိုင္းရင္းသားမ်ား သမိုင္းနွင့္ ယဉ္ေက်းမွု ေလ့လာ
မင္းတုန္းမင္း၏သားေတာှ ျမင္ကြန္းမင္းသားျကီး ကြယ္လြန္
သခင္ဘေသာင္း၏ ပန္းသာမစာဥ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ရံုတင္ ျပသေတာ့မည္
ခ်င္းေတာင္တန္းေဒသ၌ အထက္တန္းေက်ာင္းတစ္ေက်ာင္း စတင္ဖြင့္လွစ္
ျမန္မာနိုင္ငံမွ အုပ္ျကြပ္ ေအာင္ျမင္စြာ ထုတ္လုပ္နိုင္ျပီ
ကုကဿကိုင္းေရေလွာင္ကန္တံခါး မီးေမာင္းထိုး၍ ရွာေဖြမည္
ေရြွေမာှေဓါ ေစတီေတာှ၏ ပိနဿနဲတိုင္နွင့္ငွက္ေပ်ာဖူးျကီး ေျမေအာက္မွ ျပန္လည္ ထြက္ေပါှလာ
အမ်ိုးသားမွတ္ပံုတင္ကတ္ျပားေပါှ၌ ျပင္ဆင္ေရးသားသူနွစ္ဦးအား ပထမဆံုးအျကိမ္အျဖစ္ အေရးယူ
သီေပါမင္းလက္ထက္ စာဆိုေတာှ အေဝးေရာက္မင္း ကြယ္လြန္
ေရေဘး ရန္ပံုေငြအတြက္ ပါလီမန္အမတ္မ်ား ေဘာလံုးပြဲ က်င္းပ
ေရြွဘံုနိဒါန္း က်မ္းစာေပထုပ္ကို ရွာေဖြေတြ့ရွိ
ျပည္တြင္းျဖစ္ ျကက္ေတာင္မ်ား ေအာင္ျမင္စြာ ထုတ္လုပ္နိုင္ျပီ
ေက်ာက္ျဖူျမို့၌ မိုးရြာသြန္းမွု စံခ်ိန္က်ိုး
အဂဿငေတေဖ်ာှစက္ ျပည္တြင္းမွ ေအာင္ျမင္စြာ ထုတ္လုပ္နိုင္ျပီ
ရနဿတပိုစာခ်ုပ္ အထိမ္းအမွတ္ ေက်ာက္တိုင္သစ္ စိုက္ထူမည္

ေအာက္တိုဘာလ

ျမစ္ေရျကီးျခင္း သတင္း
ေရြွတိဂံုေစတီေတာှ ေရာင္ျခည္ေတာှ လြွတ္ျခင္း
ပထမဆံုး ဇာတ္လမ္းရုပ္ရွင္
မီးရထား တိမ္းေမွာက္မွု
နဝမေျမာက္ ဂ်ီစီဘီေအ ကြန္ဖရင့္
ကရဝိက္ေဖာင္ေတာှ တိမ္းေမွာက္မွု
ထီးေတာှဆိုက္ေရာက္မွု သတင္း
နဂါးတမန္ေမာင္ရဲ သတင္း
က်ြန္းသစ္ေဈးနွုန္း သတင္း
စြယ္ေတာှျမတ္ ျကြခ်ီ သတင္း
အင္းယားလိတ္ဟိုတယ္ ဖြင့္လွစ္ျခင္း
တရုတ္နိုင္ငံသို့ သံအဖြဲ့ ေစလြွတ္မည့္ သတင္း
မဟာဗနဿဓုလပန္းျခံ ေက်ာက္တိုင္ဖြင့္ပြဲ
အင္းဝတံတားျကီး ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္

နိုဝင္ဘာလ

စျကာေဒဝီမိဖုရားျကီး နတ္ရြာစံ သတင္း
ျမန္မာအမ်ိုးသမီး ကုမဿမာရီအသင္း စတင္ ဖြဲ့စည္း
မီးပံုးပ်ံဦးေက်ာှရင္ သတင္း
ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ယူေရနီယံသတဿတု အေျမာက္အျမားေတြ့ရွိ
ေရြွတိဂံုေစတီေတာှ မိုးျကိုးလြဲ တပ္ဆင္ေရး
ဦးသန့္အား ကုလသမဂဿဂ အေထြေထြအတြင္းေရးမွူးအျဖစ္ (အစမ္းခန့္) ခန့္အပ္
ေငြစကဿကူ အတုလုပ္ဂိုဏ္း ဖမ္းဆီးရမိ
မနဿတေလး နွစ္တစ္ရာျပည့္ အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ေခါင္း ထုတ္ေဝ
ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ေလယာဉ္ပ်ံ လုပ္နိုင္ျပီ
ေယာက္်ားမိန္းမ မကြဲျပားသူတစ္ဦး သတင္း
ေမရီျမင့္အုတ္ဂူ ေဖာက္ထြင္းသူ ဖမ္းဆီးရမိ
ဥကဿကလာျမို့ ဓါးျပတိုက္မွု သတင္း
ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ပထမဆံုး ေလေျကာင္းခရီးစဉ္
ရန္ကုန္လမ္းအခ်ို့ အမည္ ေျပာင္းလဲ ေခါှေဝါှ
သံုးေသာင္းေက်ာှတန္ ေဆးရံုကား လွူဒါန္း
ရုပ္ရွင္နွင့္ျပဇာတ္အစည္းအရံုးမွ ဂ်ပန္ ဗုဒဿဓဝင္ဇာတ္ကားကို ကန့္ကြက္
ေရြွတိဂံုေစတီေတာှ၌ မာက်ူရီမီးလံုးမ်ား စမ္းသပ္ ထြန္းညွိ
ထိုင္းေလယာဉ္တစ္စင္း ဆီကုန္သြားသျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ထိုးဆင္း
ေပ်ာက္ဆံုးေနေသာ အေမရိကန္ေရတပ္သား ျပန္လည္ေတြ့ရွိ
ေလခ်ြန္ခရာျဖင့္ ေမာှေတာှကား ထိမ္းသိမ္းစနစ္ စတင္
ပထမဆံုး စာဆိုေတာှေန့ အခမ္းအနား စတင္ က်င္းပ
အေလာင္းမင္းတရားျကီး၏ သန္လ်က္ ျမန္မာနိုင္ငံသို့ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိ
အာရပ္ ပေဒသာကပြဲ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လာေရာက္ ေဖ်ာှေျဖ
ဂ်ပန္ျပည္၌ ပထမဆံုး ရိုက္ကူးခဲ့သည့္ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကား ျပသ
ေသမင္းတမန္မီးရထားသံလမ္းအခ်ို့ သူခိုး ခိုးခံရ
ရန္ကုန္ျမို့လယ္၌ ၁၅သိန္းတန္ ျပန္ေပးဆြဲမွု ျဖစ္ပြါး
ပုသိမ္ျမို့၌ ဘိုးဘိုးေအာင္နွစ္ဦး ေပါှေပါက္
ျမန္မာနိုင္ငံ သမဿမတေဟာင္း ေဒါက္တာဘဦး ကြယ္လြန္
ေရွးေဟာင္းေငြဒဂဿငါးမ်ားကို အမ်ိုးသားျပတိုက္သို့ လွူဒါန္း

ဒီဇင္ဘာလ

ျမန္မာနိုင္ငံတစ္ဝွန္းလံုး လက္်ာကပ္ေမာင္းစနစ္ စတင္
ဆပ္ကပ္ ပညာေတာှသင္မ်ား ရုရွားနိုင္ငံသို့ ထြက္ခြါ
ဆိုဗီယက္ အာကာသယာဉ္မွူးမ်ား ျမန္မာနိုင္ငံသို့ ေရာက္ရွိ
ရဟနဿတာ ဟုတ္မဟုတ္ စစ္ေဆးနိုင္မည့္ ပညာရွင္မ်ား ဖိတ္ေခါှ
ကရင္ျပည္နယ္ ေတာအတြင္း၌ လူပုကေလးမ်ား ေတြ့ရွိ
အိမ္ေရွ့စံ ကေနာင္မင္းသားျကီး၏ ေနာက္ဆံုးသားေတာှ ကြယ္လြန္
ျမန္မာရုပ္ရွင္ကား မျပသည့္ ရုပ္ရွင္ရံုသံုးရံု တရားစြဲဆိုခံရ
အေရွ့ေတာင္အာရွက်ြန္းဆြယ္ အားကစားျပိုင္ပြဲ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ပထမဆံုးအျကိမ္ က်င္းပ
အေရွ့ေတာင္အာရွက်ြန္းဆြယ္ အားကစားပြဲ အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ေခါင္းသစ္ ထုတ္ေဝ
ရန္ကုန္ျမို့ေတာှအတြင္းသို့ ဝင္ေရာက္မည့္ယာဉ္မ်ား ဝင္ေျကး ေကာက္ခံမည္
ဆရာဦးသုခ၏ ဘဝသံသရာဇာတ္ကား ဝင္ေငြ အမ်ားဆံုး ရရွိ
ကေလးတစ္ေယာက္နွင့္တစ္ပိုင္း ေမြးဖြားျခင္း
ေဇယ်ဝတီသျကားစက္ျကီး စတင္ဖြင့္လွစ္
ရထားစီးလက္မွတ္မဲ့ ဥပုသ္သည္အခ်ို့ ဒဏ္ရိုက္ခံရ
အလြန္ရွားပါးလွသည့္ ေဘာက္ဆိုဒ္ေခါှ သတဿတုတစ္မ်ိုး ျမန္မာနိုင္ငံ၌ ေတြ့ရွိျပီ
ကိုးနွစ္ျကာ ပိတ္ထားရသည့္ က်ိုက္ထီးရိုးဘုရားပြဲေတာှ ျပန္စျပီ
၁၉၅ရခုနွစ္အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံ တစ္နိုင္ငံလံုး၌ မီး ၆၀၁ျကိမ္ ေလာင္က်ြမ္း
မိဖုရားေခါင္ျကီး ဈာပန အခမ္းအနား

ဒီစာအုပ္ဟာ စာဖတ္ဝါသနာပါသူေတြ၊ သမိုင္းကို စိတ္ဝင္စားသူေတြ၊ ဗဟုသုတကို လိုလားသူေတြအတြက္ စာအုပ္စင္မွာ ထားသင့္တဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိုး စာအုပ္ကို ဟိုးအရင္တုန္းက ဆရာျကီး လူထုဦးလွလည္း ေရးခဲ့ဖူးတယ္ (နွစ္တစ္ရာက ေအာက္ျပည္ေအာက္ရြာ၊ သတင္းစာမ်ားသည္ သမိုင္းကို ေျပာေနသည္) ဆရာေမာင္သစ္လြင္ (လူထု) ရဲ့ ေခတ္ေဟာင္း သတင္းစာမ်ားကလည္း ဒီလို စာအုပ္မ်ိုးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးကိုေလးကေတာ့ သီေပါမင္းနွင့္ နယူးေယာက္တိုင္း သတင္းစာ ဆိုျပီးေတာ့ သီေပါမင္းနန္းတက္ျပီး မင္းညီမင္းသားေတြကို လုပ္ျကံတဲ့အေျကာင္းေတြ နယူးေယာက္တိုင္း သတင္းစာမွာ ဘယ္လိုေဖာှျပသလဲ ဆိုတာ ေရးထားတဲ့ စာအုပ္ ထုတ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။

ဒီလို ေခတ္ေဟာင္း သတင္းစာေတြကေန စိတ္ဝင္စားစရာေလးေတြကို ေကာက္နွုတ္ေပးထားတာဟာ တကယ့္ကို ေကာင္းပါတယ္။ ဆရာတင္နိုင္တိုး စာအုပ္ကေတာ့ သတင္းေလးေတြက Fancy ပိုျဖစ္တယ္လို့ ခံစားမိတယ္။ ဟိုးတုန္းက သတင္းစာဆိုတာ အခုလို တစ္ေစာင္၊ နွစ္ေစာင္ မဟုတ္ပါဘူး။ အမ်ားျကီး ထုတ္ျကတာပါ။ သတင္းေတြ ဆိုတာကလည္း အခုေခတ္ ဂ်ာနယ္ေတြထက္ေတာင္ ပိုလန္းေသးတယ္။ အခုေခတ္ ေတာှေတာှမ်ားမ်ား ဂ်ာနယ္ေတြဆို တစ္ေစာင္ ဖတ္လိုက္တာနဲ့ ေနာက္တစ္ေစာင္ ဖတ္စရာေတာင္ သိပ္မလိုေတာ့ဘူး။ သတင္းက ဒီတစ္ခုတည္းကို ဝိုင္းေရးေနျကသလိုမ်ိုး။

ဆရာတင္နိုင္တိုး စာအုပ္မွာ အားနည္းခ်က္ တစ္ခုက မာတိကာနဲ့ တကယ္အတြင္းမွာပါတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ အေျကာင္းအရာေတြ မကိုက္တာပါ။ တခါတေလ မာတိကာမွာ အဲဒီအေျကာင္း မပါေပမယ့္ ေနာက္မွာ ပါလာတာမ်ိုးေတြ ေတြ့ရပါတယ္။ ဒါကေတာ့ စာစီစာရိုက္ေတြ အားနည္းခ်က္ေျကာင့္ ျဖစ္မယ္လို့ ထင္မိပါတယ္။

ဒီစာအုပ္ထဲမွာပါတဲ့ အခ်ို့ေသာ အေျကာင္းအရာေတြဟာ သိပ္စိတ္ဝင္စားဖို့ ေကာင္းပါတယ္။ က်ြန္ေတာှကေတာ့ Analyze လုပ္ရတာ ဝါသနာပါတာမို့ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အျခားေသာ အျဖစ္အပ်က္ေတြ အေျကာင္းအရာေတြနဲ့ ခ်ိန္ထိုးျကည့္ျဖစ္ပါတယ္။ က်ြန္ေတာှ အထူးစိတ္ဝင္စားမိတဲ့ သတင္းေလးေတြကို အျပာေရာင္နဲ့ ျပေပးထားပါတယ္။ တခ်ို့ အေျကာင္းအရာေတြကေတာ့ ဆက္လက္ စဉ္းစားစရာေတြပါ။ ဒီအထဲမွာပါတဲ့ မီးအလိုလိုေတာက္တဲ့ ေက်ာက္ခဲ ဘယ္ေရာက္သြားသလဲ၊ အေလာင္းမင္းတရားျကီး ကိုးကြယ္တဲ့ ဆင္းတုေတာှ ဘယ္ေရာက္ေနသလဲ (ဒီအေျကာင္း က်ြန္ေတာှ ေရးခဲ့ဖူးတယ္)၊ ျမန္မာျပည္မွာ ေတြ့တယ္ဆိုတဲ့ ယူေရနီယံေတြ ဘာျဖစ္သြားသလဲ၊ မဟာျမိုင္ေတာထဲက ေက်ာက္တိုင္ေတြ ရွိေသးလား စတဲ့ အခ်က္ေတြဟာ စဉ္းစားဖို့ ေကာင္းပါတယ္။ စာအုပ္တန္ဖိုး အနည္းငယ္ ျကီးျမင့္တယ္ ဆိုေပမယ့္ ရတဲ့ ဗဟုသုတနဲ့ နွိုင္းယွဉ္လိုက္ရင္ တန္တယ္လို့ ေျပာလို့ရတဲ့ စာအုပ္ပါ ခင္ဗ်ား။

The Art of Blogging Seminar at Egress

ဒီေန့ Egress မွာ E2 ေက်ာင္းသားေတြအတြက္ ဆီမီနာ တစ္ခုေပးတယ္။ ေခါင္းစဉ္က The Art of Blogging လို့ ေပးထားတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရတဲ့အခ်ိန္က ၂နာရီခြဲေလာက္ပဲမို့ အမ်ားျကီး အတိုခ်ုပ္ ေျပာရတယ္။ Blogging အေျကာင္းကို ပထမ ေျပာျပီးေတာ့ Online Security အေျကာင္းကို အရွင္းဆံုးနဲ့ အျမင္သာဆံုးျဖစ္ေအာင္ ေျပာျပျဖစ္တယ္။ အြန္လိုင္းဟာ Secure မျဖစ္ဘူး။ ဒါကို လူတိုင္းသိဖို့ လိုတယ္။ အလံုပိတ္ အခန္းထဲကေန သံုးေနေပမယ့္ ကိုယ့္ေဒတာေတြကို ဒါမွမဟုတ္ ဘယ္ကေန ဘယ္ကို ဆက္သြယ္ေနတယ္ ဆိုတာေတြကို ေစာင့္ျကည့္လို့ရတယ္။ အဲဒီအတြက္ Secure tunnel & encryption ေတြလိုတယ္ ဆိုတာကို ေျပာျပျဖစ္တယ္။ ဘန္းထားတဲ့ ဝဘ္ဆိုဒ္ကို ေက်ာှတယ္ဆိုတာ မခက္ခဲေပမယ့္ Security ရဲ့ အနက္အဓိပဿပာယ္ဟာ အဲဒီထက္ အမ်ားျကီး ပိုပါတယ္။ ေတာှေတာှမ်ားမ်ားက ဒါကို မသိျကဘူးလို့ ယူဆမိပါတယ္။ ေနာင္တခ်ိန္ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အင္တာနက္ အရမ္းဖြံ့ျဖိုးလာတဲ့အခါ Information ေတြရဲ့ အေရးပါပံု၊ Information Leakage ျဖစ္ျခင္းရဲ့ ရလာဒ္ဆိုးေတြကို ခံစားလာရလိမ့္မယ္။ Encrypted မလုပ္ထားတဲ့ ေဒတာ မွန္သမ်ွကို အင္တာနက္ေပါှကေန ဟက္ကာေတြ၊ Network Administrator ေတြ၊ ISP ေတြအေနနဲ့ အကုန္အကုန္အကုန္ သိလို့ရတယ္ ဆိုတဲ့ အေျကာင္းေလးကို ေဇာင္းေပးျပီး ေျပာျဖစ္ခဲ့တယ္။ ေက်ာင္းသားေတြ အေနနဲ့ သတိထားစရာကို ျမင္သြားတယ္ ဆိုရင္ပဲ ဒီေန့ ဆီမီနာေလးမွာ လ်ွာထြက္မတတ္ ေျပာရတာေလး ေအာင္ျမင္တယ္လို့ ယူဆမိတယ္။ Blogging ဆိုတာ လြယ္ပါတယ္။ Ever Blogging ဖို့ေတာ့ ခက္တယ္။ :) ဒီလိုမ်ိုး ဆီမီနာေလးေတြ ကမကထ ျပုလုပ္ေပးမယ့္သူေတြ မ်ားလာမယ္ဆို က်ြန္ေတာှတို့ အေနနဲ့ Knowledge ကို ျဖန့္ေဝရတာ ပိုထိေရာက္မွု ရွိပါတယ္။ ကိုယ့္စရိတ္ကိုယ္ခံျပီး လိုက္လုပ္တာေတြေတာ့ ေခတဿတရပ္ထားတယ္။ တေလာက စစ္ကိုင္းကို သြားလိုက္မိတာ စရိတ္ ေတာှေတာှေျပာင္သြားလို့ ျငိမ္ေနပါေျကာင္း။

ေပါက္ပင္ဘာေျကာင့္ကိုင္းရတယ္

ေပါက္ပင္ဘာေျကာင့္ကိုင္းရတယ္

ေပါက္ပင္ပါျပုလို့ကိုင္းရတယ္
ဗ်ိုင္းနားလို့ကိုင္းရတယ္
ဗ်ိုင္းပါျပုလို့နားရတယ္
ငါးေပါှလို့နားရတယ္
ငါးပါျပုလို့ေပါှရတယ္
က်ြဲးလူးလို့ေပါှရတယ္
က်ြဲးပါျပုလို့လူးရတယ္
ျဖုတ္ကိုက္လို့လူးရတယ္
ျဖုတ္ပါျပုလို့ကိုက္ရတယ္
မိုဃ္းရြာလို့ကိုက္ရတယ္
မိုဃ္းပါျပုလို့ရြာရတယ္
ဖားေအာှလို့ရြာရတယ္
ဖားပါျပုလို့ေအာှရတယ္
ေျမြကိုက္လို့ေအာှရတယ္
ေျမြပါျပုလို့ကိုက္ရတယ္
ငါ့ဝမ္းပူဆာမေနသာလို့ကိုက္ရတယ္။

Tree, tree, why are you crooked?
The heron perched on me.
Heron, heron, why did you perch?
To watch a fish.
Fish, fish, why did you rise?
Because the buffalo waded.
Buffalo, buffalo, why did you wade?
Because the herd beat me.
Herd, heard, why did you beat?
Because I was hungry for rice.
Rice, rice, why weren't you boiling?
Because the fire didn't blaze.
Fire, fire, why didn't you blaze?
Because the firewood was damp.
Firewood, firewood, why were you damp?
Because the rain rained.
Rain, rain, why did you fall?
Because the frog called.
Frog, frog why did you call?
Because I was thirsty.
Little blackguard frog in the well under the banyan tree is there not enough to drink?

J.A. Stewart
JBRS (?)

ဒီကဗ်ာေလးရဲ့ မူရင္းက မြန္ကဗ်ာလို့ သိရပါတယ္။ J.A.Stewart ဘာသာျပန္ထားတာ မြန္ကဗ်ာကို ျပန္ထားတာပါ။ ျမန္မာနဲ့ ဘယ္ေနရာ စကြဲလဲဆိုေတာ့ က်ြဲလူးတဲ့ေနရာမွာ စကြဲတယ္။ ျမန္မာက က်ြဲလူးတာ ျဖုတ္ကိုက္လို့ ဆိုျပီး ေျပာင္းသြားတယ္။ မြန္မွာကေတာ့ နြားေက်ာင္းသားရိုက္လို့လို့ ဆိုတယ္။ နြားေက်ာင္းသားက ဘာလို့ ရိုက္တုန္းဆိုေတာ့ ဗိုက္ဆာလို့တဲ့။ ဗိုက္ဘာေျကာင့္ဆာရသလဲဆိုေတာ့ ထမင္းမက်က္ေသးလို့တဲ့။ ဘာလို့ ထမင္းမက်က္လဲဆိုေတာ့ မီးမေတာက္လို့တဲ့။ မီးဘာေျကာင့္မေတာက္သလဲဆိုေတာ့ ထင္းစိုေနလို့တဲ့။ ထင္းဘာလို့စိုရသလဲဆိုေတာ့ မိုးရြာလို့တဲ့။ မိုးဘာေျကာင့္ရြာရသလဲဆိုေတာ့ ဖားေအာှလို့တဲ့။ ဒီေနရာမွာ ျပန္တူတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဖားေအာှရတဲ့ အေျကာင္းရင္းမွာ ျပန္ကြဲသြားတယ္။ ဗမာက ဖားေအာှတာ ေျမြကိုက္လို့လို့ ဆိုတယ္။ မြန္ကေတာ့ ဖားေအာှတာေရဆာလို့လို့ ကြဲသြားတယ္။ မြန္ကဗ်ာေလး ရိုက္တင္ေပးဦးမလို့ပဲ။ ေဇာှဂ်ီနဲ့လည္း ရိုက္မရ၊ ျမန္မာသရီးနဲ့လည္း ရိုက္မရတဲ့ စာလံုးေတြ ပါတာမို့ မတင္ေတာ့ဘူး။ JBRS ဘယ္ အမွတ္စဉ္ကလဲဆိုတာ ရွာမရလို့ (?) အမွတ္အသားနဲ့ ျပထားတယ္။ ျမန္မာစာလံုးေပါင္းလည္း အဲဒီအထဲကအတိုင္း မျပင္ဘဲ တင္လိုက္တယ္။

Monday, July 13, 2009

Thinking about Myanmar Knowledge Management System

လြန္ခဲ့တဲ့ ေလးနွစ္က က်ြန္ေတာှ့မွာ လုပ္ခ်င္တာေတြ သိပ္မ်ားတယ္။ ဦးတည္ခ်က္ေတြကလည္း ကြဲတယ္။ Who's who in Burma လိုမ်ိုး National Biography Database လည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ အဘိဓာန္ေတြ အားလံုးကို စုေပါင္းျပီး Universal Burmese Dictionary ဆိုတာမ်ိုးလည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ Wikipedia လည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ Digitizing ကိုလည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ ေဒါက္တာရီရီရဲ့ သုေတသနအဘိဓာန္မ်ားမွတ္စုလိုမ်ိုး သမိုင္းအခ်က္အလက္ ေဒတာေဘ့စ္လည္း လုပ္ခ်င္ခဲ့တယ္။ ပိုက္ဆံ မတတ္နိုင္တဲ့အတြက္ အစအဆံုး ကိုယ္တိုင္ လုပ္ရတယ္။ စာကို ကိုယ္တိုင္ ရိုက္ရတယ္။ စာအုပ္ေတြကို ကိုယ္တိုင္ စကန္ဖတ္တယ္။ အဲဒီအခါ မျကာခဏ စိတ္ပ်က္အားေလ်ာ့တာမ်ိုး ျကံုရတယ္။ ငါသာ ပိုက္ဆံရွိရင္ ဒါေတြ ခဏေလးနဲ့ အေကာင္အထည္ ေဖာှနိုင္မွာပဲလို့။ အဲဒီလို ခဏခဏ စဉ္းစားမိတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုေတာ့ က်ြန္ေတာှ့စိတ္ ေျပာင္းသြားတယ္။ ဒီလို ကိုယ္တိုင္ လုပ္ခဲ့ဖူးတာဟာ တကယ့္ Experience ပါပဲ။ ေငြရွိလို့ လုပ္နိုင္ခဲ့ရင္ေတာင္ က်ြန္ေတာှ ဒီအေတြ့အျကံုေတြ၊ အဲဒီကေန ေတြ့လာတဲ့ အခက္အခဲေတြကို သိခဲ့မွာ မဟုတ္ဘူး။ ျပီးေတာ့ ဒါေတြ ကိုယ္တိုင္ လုပ္လာရင္းက တစ္ခုနဲ့ တစ္ခု ဆက္စပ္မွုေတြကို သိလာတယ္။ ဒီလို ကြဲျပားေနတဲ့ စနစ္ေတြ အားလံုးကို ဘယ္လို Management လုပ္ရမယ္ဆိုတာကို သိလာတယ္။ သူတို့အခ်င္းခ်င္း ဘယ္လိုနည္းပညာသံုးျပီး ေပါင္းစပ္လို့ ရနိုင္မယ္ဆိုတာေတြ သိလာရတယ္။ စာလံုးသန္းေပါင္းမ်ားစြာနဲ့ အလုပ္လုပ္တဲ့အခါ ဘယ္အရာက အေရးအျကီးဆံုးလဲ ဆိုတာေတြကို နားလည္လာတယ္။ User Friendliness အတြက္ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္က ယူဇာအေနနဲ့ မျကာခဏ စမ္းျကည့္ရတယ္။ အဲဒီအခါ Developer ပိုင္းနဲ့ User ပိုင္းရဲ့ ကြဲျပားတဲ့ လိုအင္ေတြကို သိလာရတယ္။ Software ေပါင္းမ်ားစြာကို စမ္းသပ္ခဲ့ရတဲ့အတြက္ ဘယ္ဟာက ဘယ္ေနရာမွာ အားသာတယ္ ဘယ္ေနရာမွာ အားနည္းတယ္ ဆိုတာကို သိလာရတယ္။ Digital Library လုပ္ဖို့ ျကိုးစားရင္းက ကြဲျပားတဲ့ အခ်က္အလက္ သိမ္းဆည္းပံုစနစ္ေတြကို သိလာရတယ္။ ျမန္မာစာက အဂဿငလိပ္စာနဲ့ မတူတာမို့ သူတို့ နည္းစနစ္အတိုင္းကို အားလံုး အတိအက် လိုက္လို့ မရဘူး။ အဲဒီအခါ Localization လုပ္ဖို့ ျကံစည္ရျပန္တယ္။ အဲဒီမွာ NLP လုပ္ခဲ့ဖူးတာေတြက အေထာက္အကူ ေပးတယ္။ စာအုပ္ေတြကို စကန္ဖတ္ျပီး ပီဒီအဖ္ လုပ္ရာမွာ သာမန္ Photoshop သံုးျပီးလုပ္တာထက္ Lightroom နဲ့တြဲျပီး လုပ္ရင္ Size အေသးဆံုးနဲ့ Resolution အေကာင္းဆံုး၊ အေသသပ္ဆံုး Result ရတယ္ဆိုတာ သိလာရတယ္။ ေနာက္ဆံုး က်ြန္ေတာှသိလာတာက အရာအားလံုးဟာ တစ္ခုနဲ့တစ္ခု ဆက္စပ္ေနတယ္ ဆိုတာပါပဲ။ အဲဒီလို ဆက္စပ္ေနတာကို ျမင္သြားဖို့ပဲလိုတာ။ အဲဒီလို ျမင္သြားတဲ့အခါ အရာအားလံုးကို ေပါင္းစပ္လို့ ရသြားတယ္။ က်ြန္ေတာှ့ရဲ့ ျပန့္က်ဲေနတဲ့ ဦးတည္ခ်က္ေတြဟာ ေခါင္းစဉ္တစ္ခုထဲကို တျဖည္းျဖည္း ေရာက္လာခဲ့တယ္။

ေဒတာေတြ အားလံုးကို စနစ္တက် စုစည္းျပီး Myanmar Knowledge Management System တစ္ခုသာ တည္ေဆာက္နိုင္ရင္ ျမန္မာေတြနဲ့၊ ျမန္မာကို စိတ္ဝင္တစား ေလ့လာေနျကသူေတြ အားလံုးအတြက္ သိပ္အက်ိုးရွိမွာပဲလို့ ေတြးမိတယ္။ သိခ်င္လို့ ေမးလာတဲ့ ေမးခြန္း Query ေတြကို အဆင့္ဆင့္ အကဲျဖတ္ျပီး အေကာင္းဆံုး အေျဖကို ေပးနိုင္လိမ့္မယ္။ စေကာှလာေတြ၊ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြအတြက္ သုေတသနျပုရာမွာ အခ်ိန္ျမန္ျပီး တိတိက်က် ပိုျဖစ္လာနိုင္မယ္။ ေဒတာေတြ အားလံုးလည္း Digitize လုပ္ျပီးသားျဖစ္မယ္။ အြန္လိုင္းမွာ အားလံုးအတြက္ အခမဲ့ေပးထားျပီး Offline Version ကို တန္ရာတန္ေျကးနဲ့ ေရာင္းခ်မယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ဘဝ ရပ္တည္မွုအတြက္လည္း အဆင္ေျပနိုင္တယ္။ Research Fund ေတြရွိရင္ေတာ့ က်ြန္ေတာှ့အလုပ္က အဆင္ေျပမွာပဲ။ ဒီနိုင္ငံမွာေတာ့ ဒါမ်ိုးေတြ မရွိတဲ့အတြက္ (ေဘာလံုးအသင္း တစ္ခုေလာက္ေတာင္မွ (လူ) စိတ္မဝင္စားျကေတာ့) ကိုယ့္ဘာသာ လုပ္နိုင္ေအာင္ပဲ ျကိုးစားေတာ့မယ္။ တစ္ေန့တစ္လံ ပုဂံဘယ္မေရြ့ပါဘူး။

ေဇာှဂ်ီကိစဿစ

ေဇာှဂ်ီနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ ေပါက္တက္ကရ ေလ်ွာက္ေရးေနရတာေတြ ဖတ္ေနရေတာ့ ေတာှေတာှ စိတ္ပ်က္လာတယ္။ မဆိုင္တာ ဆြဲဆြဲျပီး ကိုယ့္နာမည္ပါ တြဲတြဲပါလာတတ္လို့ ပိုစိတ္ပ်က္တယ္။ စိတ္ပ်က္တယ္ဆိုတာ စိတ္ညစ္တာကို ေျပာတာမဟုတ္ဘူး။ တစ္ခါ၊ နွစ္ခါ၊ သံုးေလးခါ ဘာမွျပန္မေျပာခ်င္လို့ ျငိမ္ေနတာကို သူတို့ကိုယ္သူတို့ သိပ္မွန္တယ္လို့ ထင္ေနျကလား မသိဘူး။

ဒီလိုဒီလို ေရးေနျကတဲ့ သူေတြဟာ ၂၀၀၃၊ ၂၀၀၄၊ ၂၀၀၅မွာ အင္တာနက္ မသံုးခဲ့ဘူးတဲ့ သူေတြလို့ပဲ ယူဆမိတယ္။ အဲဒီကာလက အင္တာနက္မွာ ျမန္မာနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ ေဒတာဆိုတာ ျမန္မာလိုမေျပာနဲ့ အဂဿငလိပ္လိုေတာင္ ျဖစ္ျဖစ္ေျမာက္ေျမာက္ ရွိလွတာ မဟုတ္ဘူး။ အခုလို အင္တာနက္မွာ ျမန္မာေဒတာေတြ မ်ားျပားေနတာဟာ ေဇာှဂ်ီေပါှလာလို့ရယ္၊ ျမန္မာဘေလာ့ဂါေတြေျကာင့္ရယ္ ဆိုတာ ဖင္ပိတ္ျငင္းခ်င္လည္း ျငင္းျကေပါ့။ သမိုင္းဆိုတာ ေဖ်ာက္လို့ မရပါဘူး။

ေဇာှဂ်ီနဲ့ေရးေရး ျမန္မာသရီးနဲ့ေရးေရး လုပ္တတ္တဲ့သူေတြအတြက္ ခြဲျခားဖို့၊ ျပေစခ်င္တဲ့ဟာနဲ့ ျပဖို့ဆိုတာ ဘာမွ မခက္ခဲဘူးဆိုတာ ေမးေနစရာေတာင္ မလိုဘူး။ ျပန္ေျဖေနရတာေတာင္ အခ်ိန္ကုန္ေသးတယ္။ သိပ္သိခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ http://www.soemin.net ကိုစိုးမင္းဘေလာ့မွာ မေရးခင္ေလး ေလ့လာျကည့္ေပါ့။ တိုင္းရင္းသားစာေတြ ပ်က္ေအာင္ ဖ်က္ေနသလိုလို ဘာလိုလို ေလ်ွာက္ေျပာေနတာကေတာ့ ညံ့ဖ်င္းရာ၊ Domain Knowledge နဲလြန္းအားျကီးတာ သိပ္သိသာတယ္။ ထပ္ေျပာျပဦးမယ္။ ၂၀၀၄ အင္တာနက္ေပါှမွာ တိုက္ရိုက္စာေရးမယ္လုပ္ေတာ့ ေဇာှဂ်ီကလြဲလို့ က်န္တဲ့ဘယ္ဟာမွ အဆင္မေျပဘူး။ ဘေရာက္ဇာေတြကလည္း Support မလုပ္ေသးဘူး။ ပထမဆံုး အဆင္ေျပတာ Firefox မွာ။ ဒါေျကာင့္ ဒါကို သံုးခဲ့တာပဲ။ ဒါကို အခုမွ စသံုးျပီး ဟိုဟာကဘာျဖစ္တယ္ ဒီဟာကဘာျဖစ္တယ္ ေလ်ွာက္ေအာှေနတာ ေတာှေတာှ ဆိုးတဲ့ ကိစဿစပဲ။ ေဇာှဂ်ီပဲျဖစ္ျဖစ္၊ သူေယာင္မယ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ယူဇာဆိုတာ အဆင္ေျပတဲ့ဟာကို အသံုးျပုမွာပဲ။ အခုလည္း ျမန္မာသရီး သံုးေနတဲ့သူ အမ်ားျကီးရယ္။ အဲဒါ ဘာျဖစ္သလဲ။ ေဇာှဂ်ီနဲ့ ေရးထားတဲ့ဟာ ဘာမွမလုပ္ဘဲ ျမန္မာသရီးနဲ့ ျပမလား။ java script ေလးတစ္ခုပဲ ကိုယ့္စာမ်က္နွာထဲ ထည့္ဖို့လိုတယ္။ ေဇာှဂ်ီလည္း မျကိုက္ဘူး ျမန္မာသရီးလည္း မျကိုက္ဘူးဆိုရင္ ကိုယ့္ဘာသာ ေဖာင့္ခရီေရတာ ေဆာ့(ဖ္)ဝဲတစ္ခုသံုးျပီး စိတ္ျကိုက္ ေဖာင့္လုပ္လည္း ရတယ္။ ယူနီကုဒ္မသံုးလို့ ေသမသြားဘူး။ အလုပ္ျဖစ္တဲ့ဟာနဲ့ အဆင္ေျပတာကို သံုးတာေပါ့။ ဘယ္သူကမွလည္း ရိုက္ျပီး မသံုးခိုင္းပါဘူး။

ေနာက္တစ္ခုက အစိုးရက ေဇာှဂ်ီကိုထြင္ျပီး တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားေတြ ပ်က္စီးေအာင္ လုပ္ေနသလိုလို ဘာလိုလိုနဲ့ ဂုဏ္တက္ေအာင္ သြားလုပ္ေနေသးတယ္။ ၂၀၀၄တုန္းက ဗိုလ္ခ်ုပ္ျမင့္ေဆြဆိုတာ ဘယ္နားေနမွန္းေတာင္ မသိေသးဘူး။ အခုမွ ဘယ္ကေနဘယ္လို ဆက္စပ္ျပီး တီထြင္စဉ္းစားလိုက္တယ္ မသိဘူး။ ေတာှေတာှလည္း ေတာှတဲ့ ဉာဏ္ျကီးရွင္ေတြပါပဲ။ အစိုးရဆန့္က်င္တဲ့ ဘေလာ့ေတြအားလံုး ေဇာှဂ်ီကို သံုးေနျကတာကိုေတာ့ ခ်န္ထားျကျပန္တယ္။

ထပ္ျပီးရွင္းရွင္းေျပာရရင္ ဒီေနရာက ဖိနပ္ခ်ြတ္မွ သြားလို့ရတယ္ဆိုရင္ ဖိနပ္ခ်ြတ္ေပါ့။ ဒီေနရာက ေခါင္းစည္းရမယ္ဆို ေခါင္းစည္းရမွာေပါ့။ ကိုယ္က လုပ္ခ်င္တာကိုး။ ဒီလိုပဲ ကိုယ္သြားတဲ့ Website က ေဇာှဂ်ီနဲ့ ေရးထားထား၊ ဝင္းေဖာင့္နဲ့ ေရးထားထား၊ ျမန္မာသရီးနဲ့ ေရးထားထား ကိုယ္က အဲဒီက ေဒတာကို သိခ်င္၊ လိုခ်င္တယ္ဆိုရင္ ေဖာင့္ေလး ထည့္လိုက္ေပါ့။ မလိုခ်င္ မဖတ္ခ်င္လည္း မထည့္နဲ့ေပါ့။ ဘာမ်ား ခက္တာမို့လို့လဲကြယ္။ ယူနီကုဒ္ ဆိုတာ စနစ္တစ္ခု၊ ေဖာင့္ဆိုတာက အေပါှယံကရုပ္ ဆိုတာကိုေတာ့ ခြဲျခားသိမွ ျဖစ္မယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီလိုေရးေနတဲ့သူေတြဟာ ဘယ္ေလာက္မ်ား ေဒတာေတြနဲ့ လုပ္ကိုင္ေနရသလဲ၊ ေဆာ့(ဖ္)ဝဲေတြနဲ့ တြဲျပီး အသံုးျပုဖူးသလဲ၊ ဘယ္စနစ္မွာ ဘယ္လိုအခက္အခဲေတြ ရွိေနလဲ ဆိုတာေတြေရာ သိရဲ့လားလို့ ေမးခ်င္ပါေသးတယ္။

က်ြန္ေတာှကိုယ္တိုင္ ဟိုးအရင္ထဲက ေဇာှဂ်ီကို သံုးခဲ့တာ။ ျမန္မာစာပေရာဂ်တ္ တစ္ခုအတြက္ ေဒတာေတြ စုေဆာင္းရာမွာ က်ြန္ေတာှ့အတြက္ အဆင္ေျပတဲ့အတြက္ ဒါကို ဆက္သံုးခဲ့တယ္။ စာလံုးေလး တစ္ေသာင္း၊ နွစ္ေသာင္း မဟုတ္ဘူး။ ကုေဋနဲ့ ခ်ီေနတာ။ ဒါေတြကို ေဆာ့(ဖ္)ဝဲေတြနဲ့ တြဲတဲ့အခါ ေဇာှဂ်ီရဲ့ အားနည္းခ်က္ တခ်ို့ေျကာင့္ အခက္အခဲေတြနဲ့ ျကံုရတယ္။ ယူနီကုဒ္စနစ္က စာရိုက္ရတာ ေဇာှဂ်ီထက္ေတာင္ ပိုလြယ္ကူေသးတယ္။ Sorting, Breaking ေတြမွာလည္း ပိုလြယ္ေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ့ျပသဿသနာက အဲဒီစနစ္ အသံုးျပုထားတဲ့ ေဖာင့္တခ်ို့က သိပ္ေလးလြန္းအားျကီးတယ္။ နုတ္ပဒ္မွာ ေရးထားတဲ့ စာလံုး သံုးေလးေသာင္းကိုေတာင္ ေတာှေတာှ ဖြင့္ယူရတယ္။ ဒီေတာ့ က်ြန္ေတာှ့ ေဒတာေတြနဲ့ မကိုက္ဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက ျမန္မာယူနီကုဒ္ စနစ္တခ်ို့ကို မျကိုက္ဘူး။ ဒါလည္း က်ြန္ေတာှ ေရးခဲ့ဖူးတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေဇာှဂ်ီကို အားမရေပမယ့္၊ စိတ္တိုင္းက်တဲ့ ေနာက္တစ္ခုလည္း မေပါှေသးတာမို့ ဒါကိုပဲ ဆက္သံုးတယ္။ က်ြန္ေတာှ့ဆီက ပေရာဒတ္တစ္ခု ထြက္တဲ့အခါ ယူနီကုဒ္စနစ္နဲ့ ျပေစခ်င္ရင္ အဲဒီစနစ္အတိုင္း ျပေပးမယ္။ ဝင္းနဲ့ ျပေစခ်င္ရင္လည္း ျပေပးလို့ရတယ္။ က်ြန္ေတာှ အဆင္ေျပတဲ့အရာကို က်ြန္ေတာှသံုးတာပဲ။

ေဇာှဂ်ီပဲသံုး အဲဒါပဲေကာင္းတယ္လို့ ဘယ္တုန္းကမွ မေျပာခဲ့ဘူး။ ယူဇာဆိုတာ သူတို့အတြက္ အဆင္အေျပဆံုးဟာကို သူတို့ သံုးမွာပဲ။ က်ြန္ေတာှတို့က ေဇာှဂ်ီျပန့္ပြားေအာင္ အဓိက လုပ္ခဲ့တယ္ ဆိုရင္ေတာင္ တနည္းအားျဖင့္ ဟုတ္တယ္လို့ ဆိုနိုင္သလို မဟုတ္ဘူးလို့လည္း ဆိုနိုင္တယ္။ က်ြန္ေတာှတို့ လုပ္ခဲ့တုန္းက တျခားေဖာင့္ေတြကမွ က်ြန္ေတာှတို့အတြက္ အဆင္မေျပတာကိုး။ တျခားဟာေတြ အဆင္ေျပခဲ့ရင္ တျခားဟာေတြကိုလည္း ညြွန္းခဲ့မွာေပါ့။ ဒါကေတာ့ မတတ္နိုင္ေတာ့ဘူး။ User ဆိုတာ ေျကာှျငာတိုင္းလည္း သံုးေနတာမဟုတ္ဘူး။ သူတို့ အဆင္ေျပတဲ့ ပေရာဒတ္ကို သံုးတာပဲ။ အဲဒီ Business Concept ေလး သေဘာေပါက္ရင္ ေဇာှဂ်ီက ဝင္းေဖာင့္ေခတ္ကို တစ္ခန္းရပ္ခဲ့သလိုမ်ိုး ေဇာှဂ်ီေခတ္ကို ကုန္ေအာင္လုပ္မယ့္ ေနာက္တစ္ခုဟာ သူ့ထက္ပိုျပီး User ေတြအတြက္ အဆင္ေျပဖို့ လိုမယ္ဆိုတာ ေျပာေနဖို့ေတာင္ လိုမယ္ မထင္ေတာ့ပါဘူး။

ေနာက္ဆံုးတစ္ခုက ေဇာှဂ်ီဟာ အခုအခ်ိန္မွာ အင္တာနက္ယူဇာ ၉၉% သံုးေနျကတာမို့ သူတို့အေနနဲ့ ကုဒ္တစ္ခုခုကို ေျပာင္းလိုက္တာနဲ့ လက္ရွိ အသံုးျပုေနတဲ့သူေတြအားလံုး ဒုကဿခေရာက္ကုန္မွာပါပဲ။ ဒါကိုလည္း သူတို့အေနနဲ့ ထည့္တြက္မွာပဲ။ က်ြန္ေတာှကေတာ့ ယူဇာအေနနဲ့ ကန့္ကြက္ရမွာပဲ။ ဒီေတာ့ ဒီျပသဿသနာကို ဘယ္လို ေျဖရွင္းနိုင္မလဲဆိုတာ က်ြန္ေတာှတို့ စဉ္းစားျကည့္တယ္။ အေျဖေတြ့တယ္။ အခ်ိန္မရေသးလို့ မလုပ္ေသးတာပဲ ရွိတယ္။ ရရစ္ေတြ၊ တစ္ေခ်ာင္းငင္ေတြ၊ ဟထိုးေတြ မ်ိုးကြဲေနတာအားလံုး ဘာရိုက္ရိုက္ တစ္မ်ိုးထဲျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးလို့ရတယ္။ ဒီစနစ္ အေကာင္အထည္ ေဖာှျဖစ္ခဲ့ရင္ ေဇာှဂ်ီစလုပ္ခဲ့တဲ့ သူေတြအားလံုးနဲ့ တိုင္ပင္ျပီး က်ြန္ေတာှတို့ ေျပာင္းမယ္။ Normalization System လည္း ရွိျပီးသားပါ။ Search Engine ေတြအေနနဲ့က အဲဒီလူေတြ ေလ်ွာက္ေရးေနသလို ေဇာှဂ်ီနဲ့ေရးလို့ တျခားဟာေတြကို မသိဘူးဆိုတာ မရွိဘူး။ အဲဒါက Search Engine ေတြအပိုင္းက လုပ္ရမယ့္အလုပ္။ သူတို့လုပ္လိမ့္မယ္။ ဘာမွမသိဘဲ နားမလည္ဘဲ ေလ်ွာက္ရမ္းသမ္း ေရးေနတာေတြ ရပ္တန္းက ရပ္သင့္ေနျပီလို့ပဲ ေျပာခ်င္ေတာ့တယ္။

ဝသန္ကာလ မိုးက်တည့္လ်ွင္

ဝသန္ကာလ မိုးက်တည့္လ်ွင္
လယ္ထြန္ဘြဲ့
ပေဒသရာဇာ
ျမန္မာစညြာန့္ေပါင္းက်မ္း၊ ဒုတိယတြဲ

ဝသန္ကာလ မိုးက်တည့္လ်ွင္၊ ေပ်ာှေပ်ာှပါးပါး မယားနွင့္ေဆြငယ္လင္၊ လက္တြဲငယ္ေျခငင္ ကိုယ္တြင္အဝတ္၊ ပုဆိုးအကဿင်ီ စုတ္ျပဲျပီ၊ ခ်ည္နီေဗာင္းတြတ္တြတ္ကယ္နွင့္ေလး။
မိုးေရစြတ္လို့ အဝတ္ကယ္မပါ၊ သားသမီးကို ကိုယ္ထီးေပြ့လို့သာ၊ ေဆးတံတစ္ထြာ ကိုက္ကာထြန္ရင္း၊ လယ္ကြက္ကယ္တစ္ခြင္ ထြန္ေရးငင္၊ ေရဝင္ပုစြန္တြင္းငယ္နွင့္ေလး။
ဖားေပါင္စင္းငယ္ ျခင္းပလိုင္းဝယ္၊ ခရုပီေလာ ေရာေနွာ၍သာလြယ္၊ ဟင္းရြက္ကယ္နုနယ္ တစ္သြယ္ကန္စြန္း၊ ဆူးပုပ္ကယ္ကင္းပံု အလံုးစံု၊ ဖူးငံုသာေရာ၍ျပြမ္းသည္နွင့္ေလး။
ခ်ိုလည္းခ်ိုလြန္း ရည္ရြွမ္းမ်ားစြာ၊ ျကံဟင္းျကြက္နားေပါင္း ေသာင္းေျပာင္းေရာ၍သာ၊ အိမ္သို့ေရာက္ခါ လ်င္စြာခ်က္ျပုတ္၊ ထမင္းကပူဟင္းကပူ၊ ရွူရွူသာရွမ္းငရုတ္ကယ္နွင့္ေလး။
အလုတ္ကယ္ဧရာသာ ငံု့ကာေလြးေတာ့သည္။ သားေျမးငယ္မာခ်ာ ဘယ္ညာေထြးေတာ့သည္။

In the wet season
Pa-e-tha-ya-za

In the wet season,
When the rain falls,
Wife and dear husband go happily holding hands.
The clothes on their bodies,
Both shirt and sarong,
Are torned and tattered,
But they had a head-cloth of bright red cotton,
Their little sons and daughters,
They carried in their arms,
Naked and drenched by the rain.
His pipe's a span long,
And bites on it as he works,
Hauling the plough are all the field,
While the water tickles downs through the crab-holes.
Long-legged frogs
In baskets slung from the shoulder;
Water-snails and Jew's Mallow tossed in pell-mell,
With tenderest leaves for curry-
Pond-site Cress, Rot-thorn,
Coccinia, and all sorts-
All mixed up in rich confusion.
It's sweeter than sweet,
They added Moon-flower leaves,
And leaves of the Mouse-ear, and mix it all up.
When they reach home
It's cooked up quickly-
The rice is so hot,
And the fierce Shan Chillies make them go "Shoo" "Shoo".
With almighty fistfuls,
They bend well over and gobble it down;
And their children and grand children, as fit as can be,
Are all about them in tangled confusion.

Tran: John Okell
Burmese Poetry (1300-1971) by Hla Pe
JBRS, LIV, i&ii, Dec., 1971

ဂ်ြန္အိုကဲဆိုတာ လန္ဒန္တကဿကသိုလ္ SOAS ဌာနခြဲက ျမန္မာစာ ဆရာျကီးပါ။ ျမန္မာစာနဲ့ ပတ္သက္တဲ့ က်မ္းေတြ၊ စာအုပ္ေတြ မ်ားစြာကိုလည္း ျပုစုခဲ့သူပါ။ ျပီးေတာ့ ကြန္ပ်ူတာမွာ ျမန္မာစာ ေရးသားဖို့ စတင္ လွုပ္ရွားခဲ့သူေတြ ထဲမွာလဲ ပါပါေသးတယ္။ ဒီကဗ်ာမွာေတာ့ ဂ်ြန္အိုကဲ ဘာသာျပန္ခ်က္ကို သိပ္မျကိုက္ဘူး။ ကဗ်ာေတြကို ဘာသာျပန္တဲ့ေနရာမွာ K တို့ J.A.Stewart တို့ ဘာသာျပန္ခ်က္ေတြက ပိုလွတယ္လို့ ခံစားရတယ္။

Monday, July 6, 2009

A Present of Cheroots by Dr. Hla Pe

လက္ေဆာင္
ေလးခ်ိုး

မဝယ္ဘူး မယ္ခူးတဲ့ဖက္စို
မီးမကူ ေနပူမွာမကင္အားလို့
ထားရတယ္ အိပ္ယာေအာက္မွာ
မင္းေသာက္ဖို့ကို။
ညွာအနား ေရွ့သြားနွင့္ကိုက္လို့တို
မခ်ိုေတာင့္လိပ္ေဆး။
ပိုးမကူ ဝါခ်ည္ျဖူတစ္ပင္ရစ္ကယ္နွင့္
ငယ္ခ်စ္ေမာင္ေရြွဝသြားကို
ပါးလိုက္ကဲ့ေလး။

မယ္ေခြ

A PRESENT OF CHEROOTS
Anonymous

I did not buy them: with mine own hands I cut the fresh leaves.
Without the aid of fire, unable to dry them in the sun,
I had to keep them under my bed.
They are for you to smoke.
I nip them off near the pedicle with my front teeth.
Sweet as none other are these tobacco-rolls.
Without the aid of silk, but binding them with a single cotton thread,
To my sweetheart since youth who is going to Golden Ava
I send them as a present.

Hla Pe

ဒီကဗ်ာေလးကို မယ္ေခြ ေရးတယ္လို့ မွတ္သားရပါတယ္။ ဆရာျကီး ေဒါက္တာလွေဘ ဘာသာျပန္ရာမွာေတာ့ ေရးသူမသိလို့ ဆိုထားပါတယ္။ PS: စစခ်င္း မဝယ္ဘူး မယ္ခူးတဲ့ဖက္စို ျဖစ္ရမွာကို မွားျပီး မရြယ္ဘူး မယ္ခူးတဲ့ဖက္စို လုပ္ထားမိလို့ တာဝန္သိျပည္သူတစ္ဦးရဲ့ သတင္းေပးခ်က္အရ ျပင္လိုက္ပါတယ္။ မွားတာရွိအားနာ၏ ပါခင္ဗ်ာ။

MCPA Challenge Award

ျမန္မာနိုင္ငံ ကြန္ပ်ူတာပညာရွင္မ်ား အသင္းက ျကီးမွူးျပီး MCPA Challenge Award ျပိုင္ပြဲတစ္ခုကို က်င္းပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ MCPA ရဲ့ ပထမဆံုး ျပိုင္ပြဲျဖစ္သလို ျမန္မာနိုင္ငံ ကြန္ပ်ူတာေလာကအတြက္ ထူးျခားတဲ့ ရလာဒ္တစ္ခုကို ေဆာင္က်ဉ္းေပးလာနိုင္တဲ့ ျပိုင္ပြဲတစ္ခုလည္း ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ အရင္တုန္းက ပရိုဂရမ္းမင္း ျပိုင္ပြဲေတြနဲ့ ပံုစံ မတူပါဘူး။ ဒါက Research ကိုအဓိကထားျပီး ကာလျကာရွည္ ျပိုင္ရမယ့္ ျပိုင္ပြဲတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါမယ္။ ဆုေျကးေငြက က်ပ္သိန္းသံုးဆယ္လို့ ေယဘုယ် သတ္မွတ္ထားတယ္လို့ သိရပါတယ္။ ျမန္မာဘာသာနဲ့ ေရးသားထားတဲ့ ဝဘ္စာမ်က္နွာေတြ မ်ားျပားလာတာနဲ့အမ်ွ ျမန္မာဘာသာအသံုးျပုျပီး အင္တာနက္မွာ အခ်က္အလက္ ေဒတာေတြကို တိတိက်က် ရွာေဖြရရွိနိုင္ေအာင္ ျပိုင္ပြဲဝင္အဖြဲ့ေတြ အေနနဲ့ ျမန္မာအခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအင္ဂ်င္ (Myanmar Search Engine) တစ္ခု တည္ေဆာက္မွု ျပိုင္ပြဲ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြကို မျကာခင္မွာ www.mcpa.org.mm မွာ တရားဝင္ ေျကျငာသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္အဖြဲ့အလိုက္ ခုကတည္းက ျကိုတင္ျပင္ဆင္မယ္ဆို ျပင္ဆင္နိုင္ေအာင္ လ်ွို့ဝွက္ သတင္းေပးလိုက္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။

Sunday, July 5, 2009

Toddy-Climbing by Padethayaza

TODDY-CLIMBING
By Padethayaza (ob. A.D. 1754)
ေနြဦးကာလ ျမူထေသာအခါ
(ထန္းသမားဘြဲ့တ်ာခ်င္း)
ပေဒသရာဇာ

In the beginning of the hot weather, when haze rises,
With his ladder and inseparable pot,
His sharp knife stuck in his waist,
To the tari buds and tari branches luxuriantly sprouting,
With his seat slung from his shoulder he climbs.

ေနြဦးကာလ ျမူထေသာခါ၊ ရင္းေထာင္ရင္းဆြဲ ေဆာင္ျမဲအိုးလြယ္ကာ၊ ဓားနွီးထက္စြာ ခါးမွာခ်ပ္လ်က္၊ ထန္းပြင့္ထန္းခိုင္ ရြွန္းျမိုင္ျမိုင္၊ ကလိုင္သာလြယ္လို့ တက္သည္နွင့္ေလး။

Tari stalks and spreading tari leaves
He cuts and notches amain to win the first fresh tari juice.
His loving wife collects the tari juice.
He shouts and cries to his sons and grandsons and calls to the dogs and pigs.
And, behold! a hare-net corded with tari-fibre.

ထန္းပင္ထန္းလက္ ထန္းရြက္ကယ္ေဝေဝ၊ စင္ေအာင္ခုတ္ထစ္ နုမ်စ္ကယ္ထန္းဦးေရ၊ မယားငယ္ေဆြ ထန္းေရသိမ္းဆည္း၊ သားေျမးဟစ္ေျကာှ ေခြးဝက္ကယ္ေခါှ၊ ထန္းေလ်ွာှသာယုန္ပိုက္စည္းငယ္နွင့္ေလး။

The noise of calling resounds; men are clamorous;
Dogs yelp, men yell; they strike and beat.
Chameleon, hare, partridge-all that are in the bushes-
Quail, fowl, iguana, snake,
Wolves, too, straightway come out.

ေခါှသံရိုက္ဟည္း လူလည္းေျကာှျငာ၊ ေခြးဟစ္လူဟစ္ ခတ္ပစ္ကယ္ေျခာက္ေသာခါ၊ ပုတက္ယုန္ခါ ေတာမွာရွိျက၊ ငံုးျကက္ကယ္ဖြတ္ေျမြ ဝံပုေလြ၊ မေနထြက္လာျကသည္တည့္ေလး။

With joyous zest the wife
Gets a mixed load of curry-leaves good and indifferent.
The husband's concern is the hares and such other
Creatures of the wild as he encounters;
He takes and puts them in his sack.

ဝမ္းသာအားရ မယားကတစ္သြယ္၊ ဟင္းရြက္ဆိုးေကာင္း၊ ေသာင္းေျပာင္းေရာ၍လြယ္၊ လင္ကတစ္သြယ္ ယုန္ငယ္ကစ၊ ေတာသတဿတဝါ ေတြ့တိုင္းကိုသာ၊ အိတ္မွာသာယူ၍ခ်သည္နွင့္ေလး။

And so returning and having rested a little,
They do their roasting at the jaggery fire on sharp spits.
When the curry-pot boils they put in the roast,
And stir the pot, and cook it in water.
They have, too, star-gazing chillies.

သို့နွင့္ေရာက္က ခဏေအာင့္လ်ွင္၊ တံစို့ထက္နွင့္ ထန္းလ်က္ဖိုမွာကင္၊ ဟင္းအိုးဆူလ်ွင္ အကင္ခပ္ျပီး၊ အိုးကင္းနွင့္ေလွာှ ေရနွင့္ေျကာှ၊ မိုးေမ်ွာှငရုတ္သီးငယ္နွင့္ေလး။

When all is set on the large wicker tray,
Daughters and sons, so many there is scarce room,
Push and thrust with a single knee,
Vying with each other and determined to eat.
They fall to in fine style plying the coconut dipper.

နွီးေဒါင္းလန္းျကီး ခူးျပီးေသာခါ၊ သမီးနွင့္သား မ်ားလို့မဝင္သာ၊ ဒူးတစ္ဖက္ဟာ တြန္းကာဖယ္လ်က္၊ သူ့ထက္ငါေလ စားေတာ့မည္ေစ၊ စေပသာလွအုန္းခြက္ကယ္နွင့္ေလး။

Each with bent head takes handfuls and gobbles.
When they have finished, there is no washing-up; they leave it to the dogs.

ငံု့လ်က္ကိုယ္စီသာ ဆုပ္ကာေလြးေတာ့သည္။ ျပီးလ်ွင္ေရမရွာ ေခြးသာေက်ြးေတာ့သည္။

J. A. Stewart
[Anthology of Burmese Literature, ii, 2.]